Registreren
Wachtwoord vergeten?
Winkelmandje (€ 0,-)
Verloren
381
850
1018
1227
1256
1320
1457
1500
1596
1658
1718
1806
1877
1946
381

381: In dit jaar ging een aanzienlijke Romeinse vrouw, Egeria, op reis naar Palestina, Egypte en Syrië. Zij wilde met eigen ogen alle Bijbelse plaatsen zien. Aan het verslag van haar pelgrimage voegde zij een beschrijving van de liturgische vieringen in Jeruzalem toe. Zie ook: In het land van de Bijbel; Ambrosius Zeebout, Tvoyage van Mher Joos van Ghistele.

850

850-875: Het Evangeliarium van Egmond, dat de oudst bekende afbeeldingen van mensen en gebouwen uit de Nederlanden bevat, wordt vervaardigd. Rond 975 komt het in bezit van Graaf Dirk II van Holland, die er een met edelstenen bezette gouden band omheen laat zetten en het aan de Egmondse Abdij ten geschenke geeft. Zie ook: Annalen van Egmond; Het klooster Egmond: hortus conclusus.

1018

1018: Hertog Godfried van Lotharingen probeert met een landing in vijandelijk gebied de burcht in Vlaardingen te veroveren. Van de strijd en het daaropvolgende bloedbad is een verslag bewaard gebleven van de hand van Alpertus van Metz. Zie ook: Alpertus van Metz, Gebeurtenissen van deze tijd. Een fragment over bisschop Diederik I van Metz. De mirakelen van de heilige Walburg in Tiel.

1227

1227: Onder leiding van de bisschop van Utrecht eindigt de slag tegen opstandelingen bij Ane in een nederlaag. In hun zware harnassen en onder vuur van de boogschutters zinken de ridders weg in het Drentse moeras: 400 strijders laten het leven. Zie ook: Ronald de Graaf, Oorlog om Holland 1000-1375; Een verhaal over Groningen, Drente, Coevorden en allerlei andere zaken onder Utrechtse bisschoppen.

1256

1256: Graaf Willem II van Holland zakt bij Hoogwoud met paard en al door het ijs en wordt vermoord door de Westfriezen. Zijn zoon Floris V volgt hem op. Zie ook: De stadsrechten van Graaf Willem II van Holland; Jan Willem Verkaik, De moord op graaf Floris V; Antheun Janse, Ridderschap in Holland.

1320

Omstreeks 1320 wordt in Brabant  de Lancelotcompilatie vervaardigd. Het is een bewerking in Middelnederlandse verzen van de dertiende-eeuwse Franse trilogie Lancelot du Lac - la Queste del Saint Graal - La Mort le Roi Artu.  Hieraan zijn zeven ridderomans toegevoegd, waardoor de Lancelotcompilatie de schatkamer is van de Middelnederlandse Arturliteratuur. Zie ook: De ongevalliche Lanceloet. Studies over de Lancelotcompilatie.

1457

1457: Suster Bertken laat zich inmetselen in de Utrechtse Buurkerk. Met één raam naar de straat en een ander dat uitziet op het altaar vormt zij een schakel tussen kerk en wereld. In haar kluis schrijft ze verschillende gebeden, traktaten en liederen. Zie ook: Bertken Jacobs, Mi quam een schoon geluyt in mijn oren; Anneke Mulder-Bakker, Verborgen vrouwen. Kluizenaressen in de middeleeuwse stad.

1500

1500: Na de uitvinding van de boekdrukkunst door Gutenberg maakt de boekproductie in de Nederlanden een stormachtige ontwikkeling door. Er worden tal van bijbels en volksboeken gedrukt. Zie ook: Willem Heijting, Profijtelijke boekskens; De gedrukte Nederlandse Reynaerttraditie; De tovenaar Vergilius.

1596

1596: Constantijn Huygens wordt geboren te Den Haag. Deze diplomaat, dichter, musicus en componist zou een vooraanstaande rol spelen in het Hollandse culturele leven van de Gouden Eeuw. Zie ook: Inge Broekman, De rol van de schilderkunst in het leven van Constantijn Huygens (1596-1687); Rudolf Rasch, Driehonderd brieven over muziek van, aan en rond Constantijn Huygens; Vrouwen rondom Huygens.

1658

1658: VOC- viceadmiraal Witte de With sterft op zee tijdens een gevecht om de Sont. Zijn gebalsemde lichaam wordt een jaar later bijgezet in een praalgraf in de Rotterdamse Sint-Laurenskerk. Zie ook: Anne Doedens, Witte de With 1599-1658; De jacht op Spaans zilver; Wendy de Visser, Piet Hein en de zilvervloot.

1718

1718: Op 6 Augustus wordt Jacob Frederik Muller, alias Jaco, op de Dam geradbraakt. In de Amsterdamse geschiedenis geldt hij als de grootste schurk aller tijden. Zijn reputatie is gebaseerd op een pamflet met ombetrouwbare gegevens dat verscheen tijdens de appèlprocedure voor het Hof van Holland. Zie ook: Frans Thuijs, De ware Jaco.

1806

1806: Op verzoek van een delegatie uit de Nederlanden benoemt keizer Napoleon zijn broer Lodewijk Napoleon tot koning van het Koninkrijk Holland. Zijn pogingen Nederlands te spreken, leiden tot de bijnaam 'conijn van Holland'. Zie ook: Amsenga/Dekkers, 'Wat nu?', zei Pichegru ; Nederland in Franse schaduw.

1877

1877: Aletta Jacobs legt als eerste Nederlandse vrouw het universitair examen Geneeskunde af. Met haar latere strijd voor het vrouwenkiesrecht staat zij aan het begin van de eerste feministische golf. Tijdgenote Johanna Naber bevordert de maatschappelijke erkenning van vrouwen door hen op de voorgrond te plaatsen in haar geschied-verhalen. Zie ook: Maria Grever, Strijd tegen de stilte; Anneke Ribberink, 'Leidsvrouwen en zaakwaarneemsters'.

1946

1946: Op 15 november wordt het Akkoord van LInggadjati gesloten. Nederland zou samen met de Verenigde Staten van Indonesië, Suriname en de Nederlandse Antillen de Nederlandsch-Indische Unie vormen. De Tweede Kamer gaat niet akkoord. UIteindelijkt leidt dit tot de politionele acties. Zie ook: Frans Glissenaar, 'DD'. Het leven van E.F.E. Douwes Dekker; Idem, Indië verloren, rampspoed geboren; Linggadjati.

  • Home
  • Boeken
  • Tijdschriften
  • SERIES
  • Over Ons
  • Nieuws
  • info en links
  • Contact
Kennis-maken

€ 25,-



Details
Redactie:
Orlanda S.H. Lie en Lenny M. Veltman
ISBN:
9789087040529
NUR:
684, 621
Boeksoort:
w
Talen:
Nederlands, Middelnederlands
Uitgever:
Verloren
Reeks:
Artesliteratuur in de Nederlanden
Reeks nummer:
6
Editie:
2008/2
Druk:
1
Jaar van uitgifte:
2008
Aantal bladzijdes:
312
Bindwijze:
ing
Extra:
geïllustreerd
Aantal delen:
1
Status:
leverbaar

Overzicht > bronnen en teksten > artesteksten > Kennis-maken

Bloemlezing uit de Middelnederlandse artesliteratuur

-
Flaptekst

Kennis-maken bevat een selectie van Middelnederlandse artesteksten, dat wil zeggen teksten die gericht zijn op het overdragen van kennis over wetenschap, gezondheid en techniek. Deze non-fictie literatuur biedt een goede toegang tot de denk- en leefwereld van onze middeleeuwse voorouders. De oorspronkelijke teksten gaan vergezeld van een vertaling in modern Nederlands en worden uitvoerig ingeleid en toegelicht door specialisten op het gebied van de artesliteratuur. Lezers van nu kunnen in deze bundel kennismaken met de geografische kennis in de Middeleeuwen, een verhandeling over (edel)stenen, de dierenriemtekens en hun invloed op de seizoenen, natuurrampen en een voorspelling over het einde van de wereld, de kunst van het handlezen, een filosofische beschouwing over de transformatie van metalen, de gezondheidsleer, de middeleeuwse badcultuur, een handboek voor vroedvrouwen, brokstukken van een encyclopedie voor vrouwen, en een seksuele handleiding voor mannen.

Inhoudsopgave

Inhoud: ORLANDA LIE/LENNY VELTMAN, Ter inleiding   SASKIA BOGAART, De onderste steen boven. Het lapidarium in de Middelnederlandse vertaling van Bartholomaeus Anglicus’ De proprietatibus rerum   FABIOLA VAN DAM, De consideracie des badens. De badvoorschriften in Tregement der ghesontheyt (1514), de eerste Nederlandse vertaling van Magninus Mediolanensis’ Regimen sanitatis (ca. 1335)   AN FAEMS, Deynde der werelt naket. Een eindtijdvoorspellingen uit het begin van de zestiende eeuw   ANNELIES VAN GIJSEN, Hoe alkemie van selves warachtich es. De alchemie-pasage in de Gentse Boethius   NOLANDA KLUNDER, Hoe des werelt ghedeelt in viven. Geografie in de Middelnederlandse Artes-Lucidarius   VINCENT KRAH/ORLANDA S.H. LIE, De hand als persoonlijke routekaart. Een middeleeuwse handleiding voor het handlezen: hs. Gent, UB, 697   ORLANDA S.H. LIE, Brokstukken van een middeleeuwse encyclopedie voor vrouwen? De Brusselse fragmenten (Brussel, KB, 19.571)   JENNY MATEBOER, Alles wat je altijd al over vrouwen wilde weten. Een voorlichtingsboek voor mannen uit de zestiende eeuw   JORIS REYNAERT, Over de namen en de invloed van de tekens van de dierenriem. Het zodiologium Leiden, UB, Ltk. 1202. (Met als Bijlage II: Tekst en vertaling van Johannes de Sacrobosco, Computus Ecclesiasticus, bezorgd door Jaap Staal)   NEELTJE RIETVELD-DE JONG, Veilig bevallen in de Middeleeuwen. Verloskundig onderwijs in Den Roseghaert vanden Bevruchten Vrouwen   LENNY VELTMAN, Bloedstollende verhalen. De bloedregen in Stralesont en andere zestiende-eeuwse natuurrampteksten   JOHANNA MARIA VAN WINTER, Van ’smeinscen lede. Brussel, KB, 19.308, fol. 33v-39v; verzen 1-337   Over de auteurs

Recensie

Door de verscheidenheid aan onderwerpen, van badcultuur tot teksten over natuurrampen, krijgen we een beeld van de denk- en leefwereld in de late middeleeuwen. Het boek is dan ook een aanrader voor iedereen die hier meer van wil weten, maar ook voor mensen die dit willen spiegelen aan de eigen denk- en leefwereld.' Drs. A. de Vries in: recensiebank Historisch Huis.nl; 'Er zijn al eerder bloemlezingen van Middelnederlandse artesliteratuur verschenen. En elke keer zijn ze het lezen meer dan waard.' Marjoke de Roos in: Geschiedenis Magazine 44 (2009) 2; 'Het geheel levert niet alleen een wonderlijk vervreemdende kennismaking op met een boeiend genre, maar biedt ook een unieke blik op het wereldbeeld van een middeleeuwer. De teksten in de bloemlezing zijn goed gekozen en stuk voor stuk helder ingeleid door de onderzoekers die ze selecteerden. [...] en de Middelnederlandse teksten zelf zijn dikwijls niet alleen inhoudelijk verrassend maar hebben ook verleidelijk literaire kwaliteiten. De mooie illustraties, ten slotte, dragen zeker bij tot het leesplezier.' Lise Gosseye in: De Leeswolf 15 (2009) 4. Verder gesignaleerd in: Tijdschrift voor Nederlandse Taal en Letterkunde 124 (2008) 4; 'De samenstellers hebben de auteurs kennelijk goed in de hand gehouden want de bijdragen vertonen een prettige overeenkost qua lengte en diepgang. In de hertalingen zijn uiteraard wel verschillen te vinden: de mate van vrijheid die de auteurs zich hierbij permitteren, wisselt wat en niet iedereen is even lyrisch begaafd, maar de verschillen zijn gering en nergens storend. [...] Het blijft een prestatie een boek van emer dan driehonderd pagina's met zeer veel tekst aangenaam leesbaar te houden, wat gelukt is onder andere door de keuze van papier en lettertype. De leesbaarheid wordt nog vergroot doordat de voetnoten kort en krachtig gehouden zijn en iedere bijdrage gevolgd wordt door een aparte literatuurlijst. [...] Tot zover dus alleen lof voor auteurs, samenstellers en uitgever. Er moet wel één kritische opmerking gemaakt worden: wat een treurig omslag! [...] Samenvattend: het is goed dat men er in geslaagd is Reynaert bij zijn afscheid een boek aan te bieden dat niet alleen inhoudelijk de meester waardig is, maar ook - om met de auteurs van de Gentse chiromantieleer te spreken - 'ghenoughelic ende bequame' is om te lezen.' Joost Jonkman in: Madoc 24 (2010) 2, p. 115-118.

 

 

Vergelijkbare titels:
Een wereld van kennis

Een wereld van kennis

-
€ 15,-
Artes in context

Artes in context

-
€ 16,-
De Cijfferinghe (1604)

De Cijfferinghe (1604)

Willem Bartjens
€ 20,-
Het boek van Sidrac

Het boek van Sidrac

-
€ 14,-
Computus magistri Jacobi

Computus magistri Jacobi

M. Gumbert-Hepp
€ 25,-
  • Uitgeverij Verloren
  • Torenlaan 25
  • 1211 JA
  • Hilversum
  • T: 035-6859856
  • F: 035-6836557
  • E: bestel@verloren.nl