Registreren
Wachtwoord vergeten?
Winkelmandje (€ 0,-)
Verloren
381
850
1018
1227
1256
1320
1457
1500
1596
1658
1718
1806
1877
1946
381

381: In dit jaar ging een aanzienlijke Romeinse vrouw, Egeria, op reis naar Palestina, Egypte en Syrië. Zij wilde met eigen ogen alle Bijbelse plaatsen zien. Aan het verslag van haar pelgrimage voegde zij een beschrijving van de liturgische vieringen in Jeruzalem toe. Zie ook: In het land van de Bijbel; Ambrosius Zeebout, Tvoyage van Mher Joos van Ghistele.

850

850-875: Het Evangeliarium van Egmond, dat de oudst bekende afbeeldingen van mensen en gebouwen uit de Nederlanden bevat, wordt vervaardigd. Rond 975 komt het in bezit van Graaf Dirk II van Holland, die er een met edelstenen bezette gouden band omheen laat zetten en het aan de Egmondse Abdij ten geschenke geeft. Zie ook: Annalen van Egmond; Het klooster Egmond: hortus conclusus.

1018

1018: Hertog Godfried van Lotharingen probeert met een landing in vijandelijk gebied de burcht in Vlaardingen te veroveren. Van de strijd en het daaropvolgende bloedbad is een verslag bewaard gebleven van de hand van Alpertus van Metz. Zie ook: Alpertus van Metz, Gebeurtenissen van deze tijd. Een fragment over bisschop Diederik I van Metz. De mirakelen van de heilige Walburg in Tiel.

1227

1227: Onder leiding van de bisschop van Utrecht eindigt de slag tegen opstandelingen bij Ane in een nederlaag. In hun zware harnassen en onder vuur van de boogschutters zinken de ridders weg in het Drentse moeras: 400 strijders laten het leven. Zie ook: Ronald de Graaf, Oorlog om Holland 1000-1375; Een verhaal over Groningen, Drente, Coevorden en allerlei andere zaken onder Utrechtse bisschoppen.

1256

1256: Graaf Willem II van Holland zakt bij Hoogwoud met paard en al door het ijs en wordt vermoord door de Westfriezen. Zijn zoon Floris V volgt hem op. Zie ook: De stadsrechten van Graaf Willem II van Holland; Jan Willem Verkaik, De moord op graaf Floris V; Antheun Janse, Ridderschap in Holland.

1320

Omstreeks 1320 wordt in Brabant  de Lancelotcompilatie vervaardigd. Het is een bewerking in Middelnederlandse verzen van de dertiende-eeuwse Franse trilogie Lancelot du Lac - la Queste del Saint Graal - La Mort le Roi Artu.  Hieraan zijn zeven ridderomans toegevoegd, waardoor de Lancelotcompilatie de schatkamer is van de Middelnederlandse Arturliteratuur. Zie ook: De ongevalliche Lanceloet. Studies over de Lancelotcompilatie.

1457

1457: Suster Bertken laat zich inmetselen in de Utrechtse Buurkerk. Met één raam naar de straat en een ander dat uitziet op het altaar vormt zij een schakel tussen kerk en wereld. In haar kluis schrijft ze verschillende gebeden, traktaten en liederen. Zie ook: Bertken Jacobs, Mi quam een schoon geluyt in mijn oren; Anneke Mulder-Bakker, Verborgen vrouwen. Kluizenaressen in de middeleeuwse stad.

1500

1500: Na de uitvinding van de boekdrukkunst door Gutenberg maakt de boekproductie in de Nederlanden een stormachtige ontwikkeling door. Er worden tal van bijbels en volksboeken gedrukt. Zie ook: Willem Heijting, Profijtelijke boekskens; De gedrukte Nederlandse Reynaerttraditie; De tovenaar Vergilius.

1596

1596: Constantijn Huygens wordt geboren te Den Haag. Deze diplomaat, dichter, musicus en componist zou een vooraanstaande rol spelen in het Hollandse culturele leven van de Gouden Eeuw. Zie ook: Inge Broekman, De rol van de schilderkunst in het leven van Constantijn Huygens (1596-1687); Rudolf Rasch, Driehonderd brieven over muziek van, aan en rond Constantijn Huygens; Vrouwen rondom Huygens.

1658

1658: VOC- viceadmiraal Witte de With sterft op zee tijdens een gevecht om de Sont. Zijn gebalsemde lichaam wordt een jaar later bijgezet in een praalgraf in de Rotterdamse Sint-Laurenskerk. Zie ook: Anne Doedens, Witte de With 1599-1658; De jacht op Spaans zilver; Wendy de Visser, Piet Hein en de zilvervloot.

1718

1718: Op 6 Augustus wordt Jacob Frederik Muller, alias Jaco, op de Dam geradbraakt. In de Amsterdamse geschiedenis geldt hij als de grootste schurk aller tijden. Zijn reputatie is gebaseerd op een pamflet met ombetrouwbare gegevens dat verscheen tijdens de appèlprocedure voor het Hof van Holland. Zie ook: Frans Thuijs, De ware Jaco.

1806

1806: Op verzoek van een delegatie uit de Nederlanden benoemt keizer Napoleon zijn broer Lodewijk Napoleon tot koning van het Koninkrijk Holland. Zijn pogingen Nederlands te spreken, leiden tot de bijnaam 'conijn van Holland'. Zie ook: Amsenga/Dekkers, 'Wat nu?', zei Pichegru ; Nederland in Franse schaduw.

1877

1877: Aletta Jacobs legt als eerste Nederlandse vrouw het universitair examen Geneeskunde af. Met haar latere strijd voor het vrouwenkiesrecht staat zij aan het begin van de eerste feministische golf. Tijdgenote Johanna Naber bevordert de maatschappelijke erkenning van vrouwen door hen op de voorgrond te plaatsen in haar geschied-verhalen. Zie ook: Maria Grever, Strijd tegen de stilte; Anneke Ribberink, 'Leidsvrouwen en zaakwaarneemsters'.

1946

1946: Op 15 november wordt het Akkoord van LInggadjati gesloten. Nederland zou samen met de Verenigde Staten van Indonesië, Suriname en de Nederlandse Antillen de Nederlandsch-Indische Unie vormen. De Tweede Kamer gaat niet akkoord. UIteindelijkt leidt dit tot de politionele acties. Zie ook: Frans Glissenaar, 'DD'. Het leven van E.F.E. Douwes Dekker; Idem, Indië verloren, rampspoed geboren; Linggadjati.

  • Home
  • Boeken
  • Tijdschriften
  • SERIES
  • Over Ons
  • Nieuws
  • info en links
  • Contact
Het handschrift-Van Hulthem

€ 66,-



Details
Redactie:
Herman Brinkman en Janny Schenkel
ISBN:
906550060X
NUR:
684, 621
Boeksoort:
w
Talen:
Nederlands, Middelnederlands
Uitgever:
Verloren
Reeks:
Middeleeuwse Verzamelhandschriften uit de Nederlan
Reeks nummer:
7
Druk:
1
Jaar van uitgifte:
1999
Aantal bladzijdes:
1295
Bindwijze:
geb
Extra:
Diplomatische editie bezorgd door Herman Brinkman en Janny Schenkel (2 banden); geïllustreerd
Aantal delen:
2
Status:
leverbaar

Overzicht > bronnen en teksten > verzamelhandschriften > Het handschrift-Van Hulthem

Hs. Brussel, Koninklijke Bibliotheek van België, 15.589-623

-
Flaptekst

De rijkste en meest veelsoortige collectie Middelnederlandse teksten die we kennen, is bewaard gebleven in een vermoedelijk te Brussel ontstaan handschrift uit het begin van de vijftiende eeuw. Naar zijn negentiende-eeuwse eigenaar Charles van Hulthem kreeg het de roepnaam handschrift-Van Hulthem. Zowel naar de omvang (212 teksten of tekstcollecties) als naar de inhoud is het handschrift buitengewoon. Bekend is het vooral doordat het de tien oudste toneelspelen uit ons taalgebied bevat, met daaronder vier 'abele spelen', de vroegst bekende ernstige wereldlijke spelen uit de Europese letterkunde. Toch vormen deze teksten slechts een klein deel van de inhoud. Opmerkelijk is vooral de grote inhoudelijke verscheidenheid. Meer dan in enig ander handschrift vinden we er namelijk stad en hof, wereldlijk en geestelijk, rijm en proza, lang en kort in bonte mengeling dooreen: getijden en gebeden, al dan niet berijmd, pikante vertellingen, verzamelingen van honderden rijmspreuken, liefdesbrieven, hoofse sproken, samenspraken, een verslag van een mirakel, een routebeschrijving, excerpten uit een ridderoman, liederen, sommige zelfs met muzieknotatie, fabels en ga zo maar door. Talrijke teksten zijn bovendien uitsluitend in dit handschrift overgeleverd. Met dit alles is het handschrift veruit de belangrijkste literaire bron voor met name de veertiende eeuw. Hoewel de wens reeds lange tijd bestond, werd deze omvangrijke tekstverzameling nooit eerder integraal uitgegeven. Met deze editie komt een bloeiperiode uit de Middelnederlandse letterkunde weer tot leven en binnen het bereik van ieder die belangstelling heeft voor de voortbrengselen van onze middeleeuwse literatuur.

Recensie

'In het kader van het hierboven geschetste belang van de codex, kan men de twee forse delen van deze uitgave slechts met grote opluchting en blijdschap begroeten: we hebben er dan ook lang genoeg op moeten wachten. In een uitgebreide inleiding geven Brinkman en Schenkel eerst een karakteristiek van de codex, waarna zij de (boeiende) geschiedenis van het onderzoek overlopen en een uitgebreide wetenschappelijke beschrijving van het handschrift bieden. Daarna volgt de editie van alle Hulthem-teksten die weliswaar diplomatisch is (zonder verbeteringen, uitleg of woordverklaringen) en dus enkel toegankelijk voor wie het Middelnederlands enigszins beheerst. Ongetwijfeld zal deze uitgave het onderzoek naar het handschrift Van Hulthem nieuwe impulsen geven.' Eric de Bruyn in: Leesidee (april 2000), p. 344. 'De diplomatische editie ziet er met zijn 1294 pagina's in een woord indrukwekkend uit. Naast een rijke inleiding waarin het onderzoek van de afgelopen 150 jaar is samengevat en waarin met name uitgebreid verslag wordt gedaan over het recente, minutieuze codicologische onderzoek van het handschrift, bevat deze tekstuitgave voor het eerst een complete diplomatische uitgave van alle teksten die in het handschrift voorkomen. Bovendien wordt het zoeken in de tekst vergemakkelijkt door allerlei registers. Een resultaat van het onderzoek is dat de globale datering 1499-1510 nu kan worden geconcretiseerd: het handschrift is rond 1408 geschreven. (...) Als werkinstrument bij de diplomatische editie is het "Repertorium van de teksten in het handschrift - Van Hulthem" een prachtige aanvulling. Naast eigen onderzoek van Greet Jungman is informatie uit meer dan 1300 secundaire studies over teksten uit het handschrift van Hulthem verwerkt. De kern van het "Repertorium" wordt gevormd door een database op CD-rom.' P.F. in: Literatuur 1 (2001), p. 38-40. 'De meest zwaarwegende bijdrage aan de Hulthemiana van 1999 komt op naam van Herman Brinkman en Janny Schenkel. Het Comburg-team van de MVN-reeks bleek ook tegen Hulthem opgewassen en heeft in een rap tempo weer twee kloeke delen op tafel gelegd, voorzien van een prima inleiding, die volgens het voor de reeks gebruikelijke stramien het handschrift uit de doeken doet. Het doet niets af aan het nijvere werk van de editeurs dat er eigenlijk niet zoveel over de editie op te merken is, dat komt veeleer voort uit het karakter van de reeks, waarvan dit nu alweer de delen VII, 1 en 2 zijn. (...) Al met al heeft het Hulthem-onderzoek in 1999 een grote stap voorwaarts gemaakt: de deur naar de internationale discussie over het verschijnsel verzamelhandschrift is open gezet, er is een facsimile, een bruikbare diplomatische editie van het geheel met een zeer adequatae inleiding en ook nog eens een handig werkinstrument om het geheel te ontsluiten in de vorm van het digitale repertorium. Het is natuurlijk achteraf praten, maar als editie en repertorium nu eens samen op één CD-Rom hadden kunnen staan?' Frank Brandsma in: Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 117 (2001) 4, p. 396-399. 'Die im Titel genannte Sammelhandschrift ist eine "Ikone" der Altniederlandistik. (...) Schön gedruckte Ausgabe.' Peter Dinzelbacher in: Mediaevistik 15 (2002), p. 374-375. Verder gesignaleerd in: Trouw, 08-01-2000.

Vergelijkbare titels:
Het Comburgse handschrift

Het Comburgse...

-
€ 66,-
Het Wiesbadense handschrift

Het Wiesbadense...

-
€ 54,-
Het Haagse handschrift van heraut Beyeren

Het Haagse...

-
€ 28,-
Het Geraardsbergse handschrift

Het Geraardsbergse...

-
€ 25,-
Het handschrift-Jan Phillipsz.

Het handschrift-Jan...

-
€ 21,-
  • Uitgeverij Verloren
  • Torenlaan 25
  • 1211 JA
  • Hilversum
  • T: 035-6859856
  • F: 035-6836557
  • E: bestel@verloren.nl