Registreren
Wachtwoord vergeten?
Winkelmandje (€ 0,-)
Verloren
381
850
1018
1227
1256
1320
1457
1500
1596
1658
1718
1806
1877
1946
381

381: In dit jaar ging een aanzienlijke Romeinse vrouw, Egeria, op reis naar Palestina, Egypte en Syrië. Zij wilde met eigen ogen alle Bijbelse plaatsen zien. Aan het verslag van haar pelgrimage voegde zij een beschrijving van de liturgische vieringen in Jeruzalem toe. Zie ook: In het land van de Bijbel; Ambrosius Zeebout, Tvoyage van Mher Joos van Ghistele.

850

850-875: Het Evangeliarium van Egmond, dat de oudst bekende afbeeldingen van mensen en gebouwen uit de Nederlanden bevat, wordt vervaardigd. Rond 975 komt het in bezit van Graaf Dirk II van Holland, die er een met edelstenen bezette gouden band omheen laat zetten en het aan de Egmondse Abdij ten geschenke geeft. Zie ook: Annalen van Egmond; Het klooster Egmond: hortus conclusus.

1018

1018: Hertog Godfried van Lotharingen probeert met een landing in vijandelijk gebied de burcht in Vlaardingen te veroveren. Van de strijd en het daaropvolgende bloedbad is een verslag bewaard gebleven van de hand van Alpertus van Metz. Zie ook: Alpertus van Metz, Gebeurtenissen van deze tijd. Een fragment over bisschop Diederik I van Metz. De mirakelen van de heilige Walburg in Tiel.

1227

1227: Onder leiding van de bisschop van Utrecht eindigt de slag tegen opstandelingen bij Ane in een nederlaag. In hun zware harnassen en onder vuur van de boogschutters zinken de ridders weg in het Drentse moeras: 400 strijders laten het leven. Zie ook: Ronald de Graaf, Oorlog om Holland 1000-1375; Een verhaal over Groningen, Drente, Coevorden en allerlei andere zaken onder Utrechtse bisschoppen.

1256

1256: Graaf Willem II van Holland zakt bij Hoogwoud met paard en al door het ijs en wordt vermoord door de Westfriezen. Zijn zoon Floris V volgt hem op. Zie ook: De stadsrechten van Graaf Willem II van Holland; Jan Willem Verkaik, De moord op graaf Floris V; Antheun Janse, Ridderschap in Holland.

1320

Omstreeks 1320 wordt in Brabant  de Lancelotcompilatie vervaardigd. Het is een bewerking in Middelnederlandse verzen van de dertiende-eeuwse Franse trilogie Lancelot du Lac - la Queste del Saint Graal - La Mort le Roi Artu.  Hieraan zijn zeven ridderomans toegevoegd, waardoor de Lancelotcompilatie de schatkamer is van de Middelnederlandse Arturliteratuur. Zie ook: De ongevalliche Lanceloet. Studies over de Lancelotcompilatie.

1457

1457: Suster Bertken laat zich inmetselen in de Utrechtse Buurkerk. Met één raam naar de straat en een ander dat uitziet op het altaar vormt zij een schakel tussen kerk en wereld. In haar kluis schrijft ze verschillende gebeden, traktaten en liederen. Zie ook: Bertken Jacobs, Mi quam een schoon geluyt in mijn oren; Anneke Mulder-Bakker, Verborgen vrouwen. Kluizenaressen in de middeleeuwse stad.

1500

1500: Na de uitvinding van de boekdrukkunst door Gutenberg maakt de boekproductie in de Nederlanden een stormachtige ontwikkeling door. Er worden tal van bijbels en volksboeken gedrukt. Zie ook: Willem Heijting, Profijtelijke boekskens; De gedrukte Nederlandse Reynaerttraditie; De tovenaar Vergilius.

1596

1596: Constantijn Huygens wordt geboren te Den Haag. Deze diplomaat, dichter, musicus en componist zou een vooraanstaande rol spelen in het Hollandse culturele leven van de Gouden Eeuw. Zie ook: Inge Broekman, De rol van de schilderkunst in het leven van Constantijn Huygens (1596-1687); Rudolf Rasch, Driehonderd brieven over muziek van, aan en rond Constantijn Huygens; Vrouwen rondom Huygens.

1658

1658: VOC- viceadmiraal Witte de With sterft op zee tijdens een gevecht om de Sont. Zijn gebalsemde lichaam wordt een jaar later bijgezet in een praalgraf in de Rotterdamse Sint-Laurenskerk. Zie ook: Anne Doedens, Witte de With 1599-1658; De jacht op Spaans zilver; Wendy de Visser, Piet Hein en de zilvervloot.

1718

1718: Op 6 Augustus wordt Jacob Frederik Muller, alias Jaco, op de Dam geradbraakt. In de Amsterdamse geschiedenis geldt hij als de grootste schurk aller tijden. Zijn reputatie is gebaseerd op een pamflet met ombetrouwbare gegevens dat verscheen tijdens de appèlprocedure voor het Hof van Holland. Zie ook: Frans Thuijs, De ware Jaco.

1806

1806: Op verzoek van een delegatie uit de Nederlanden benoemt keizer Napoleon zijn broer Lodewijk Napoleon tot koning van het Koninkrijk Holland. Zijn pogingen Nederlands te spreken, leiden tot de bijnaam 'conijn van Holland'. Zie ook: Amsenga/Dekkers, 'Wat nu?', zei Pichegru ; Nederland in Franse schaduw.

1877

1877: Aletta Jacobs legt als eerste Nederlandse vrouw het universitair examen Geneeskunde af. Met haar latere strijd voor het vrouwenkiesrecht staat zij aan het begin van de eerste feministische golf. Tijdgenote Johanna Naber bevordert de maatschappelijke erkenning van vrouwen door hen op de voorgrond te plaatsen in haar geschied-verhalen. Zie ook: Maria Grever, Strijd tegen de stilte; Anneke Ribberink, 'Leidsvrouwen en zaakwaarneemsters'.

1946

1946: Op 15 november wordt het Akkoord van LInggadjati gesloten. Nederland zou samen met de Verenigde Staten van Indonesië, Suriname en de Nederlandse Antillen de Nederlandsch-Indische Unie vormen. De Tweede Kamer gaat niet akkoord. UIteindelijkt leidt dit tot de politionele acties. Zie ook: Frans Glissenaar, 'DD'. Het leven van E.F.E. Douwes Dekker; Idem, Indië verloren, rampspoed geboren; Linggadjati.

  • Home
  • Boeken
  • Tijdschriften
  • SERIES
  • Over Ons
  • Nieuws
  • info en links
  • Contact
Anders reizen?

€ 32,-



Details
Redactie:
-
ISBN:
9789087040925
NUR:
685, 694
Boeksoort:
w
Talen:
Nederlands
Uitgever:
Verloren
Editie:
2009/1
Druk:
1
Jaar van uitgifte:
2009
Aantal bladzijdes:
416
Bindwijze:
ing
Extra:
geïllustreerd
Aantal delen:
1
Status:
leverbaar

Overzicht > geschiedenis > cultuur en mentaliteit > Anders reizen?

Evoluties in vroegmoderne reiservaringen van Hollandse en Brabantse elites (1600-1750)

Gerrit Verhoeven
Flaptekst

Vroegmoderne reisverhalen bestaan in allerlei maten en gewichten, van prachtige boekbanden, verguld op snee en in stijlvol handschrift tot slordige aantekeningen in de marge van een beduimelde almanak. Sommige reizen lieten ook hun sporen na in brieven en dagboeken, in kurkdroge kwitanties, in genealogieën of in de materiële cultuur. Op basis van deze bronnen heeft Gerrit Verhoeven evoluties in de reiscultuur van Hollandse en Brabantse elites onderzocht. Verhoeven verklaart waarom men de klassieke Grand Tour naar Italië langzaam inruilde voor kortere plezierreisjes in de Nederlanden of de buurlanden. Hij laat zien welke sociale groepen de koets namen naar Parijs, Rome of Berlijn en wat hen motiveerde om te reizen. En hij probeert te achterhalen waarom ze zich onderweg blind staarden op Italiaanse schilderijen, waarom ze veldslagen en belegeringen herdachten, door baroktuinen slenterden of een massa spulletjes kochten in de Parijse boetieks.

Recensie

'[...] de Vlaamse historicus Gerrit Verhoeven beschrijft in een originele studie waarheen de Europeanen nog meer [behalve naar Frankrijk en Italië] vertrokken per schip, per koets of te paard en waarom men dat deed. Behalve voor de Grand Tour ging men ook op weg om diplomatieke en commerciële redenen of om op adem te komen in een verkwikkend kuuroord. De Grand Tour was een dure grap die langzaam maar zeker sleets werd en verdween. Dat is de boodschap van dit boek. Verhoeven spoorde 139 reisverslagen op in archieven en bibliotheken, rubriceerde de inhoudelijke thema's en bracht die onder in een database. Zo kon hij kwantitatieve vragen stellen; de antwoorden daarop verwerkte hij in zijn boek, waarvoor hij ter wille van de context en ter toetsing ook andere bronnen aanboorde zoals genealogische gegevens, tolregisters, rekeningen, pedagogische traktaten en reisgidsen. [...] We leren er veel van over reisdoelen, reisduur, reizigers en vooral hun veranderende belangstelling. De reizen werden korter in afstand en tijd. [...] De reizen werden ook goedkoper. [...] Een van de veranderingen die Verhoeven signaleert is het veranderende natuurbesef. Hield de renaissancereiziger van overzichtelijke natuur en nog het liefst van door mensenhand geschapen natuur, waar orde en symmetrie het beeld bepaalde, in de 18de eeuw raakte hij juist gefascineerd door het ongecultiveerde. [...] Zo is dit boek ook nog een studie in veranderende esthetica. Verhoeven schrijft levendig. De kwantitatieve analyse oogt mooi en hard, maar de auteur moet zelf toegeven dat hij wel eens twijfelt aan de representativiteit van zijn bronnen. Bij zijn berekening van de veranderende reisdoelen gaat hij uit van het aantal beschreven bladzijden dat in een reisverslag aan één plaats is gewijd. Dit lijkt mij een onjuiste methode. Teruggekeerde reizigers penden moeiteloos bladzijden over uit reisgidsen, zoals Verhoeven ook benadrukt.' Roelof van Gelder in: NRC Handelsblad/Boeken, 13-11-2009, p. 6;'Hoewel Verhoeven zich er voortdurend van bewust is dat zijn materiaal niet representatief is, slaagt hij er goed in een boeiend beeld te schetsen van het vroeg-moderne reizen.' Anton Schuurman in: Geschiedenis Magazine 45 (2010) 2; 'Ik sluit af met een compliment. De vele statistische gegevens hadden kunnen leiden tot een droog en saai verhaal. Verhoeven neemt ons echter mee op reis langs voorbeelden, anecdotes en citaten uit brieven, verslagen en andere egodocumenten. Hierdoor slaagt hij erin een prettig leesbaar en zeer levendig verhaal te schrijven.' Diane Spelbos in: Recensiebank Historisch Huis; 'Aan Verhoevens proefschrift ligt een schat aan informatie en onderzoek ten grondslag. De conclusies zijn intrigerend. Toch zijn er beperkingen. Er wordt geen verantwoording gegeven waarom de gebruikte reisverslagen representatief zijn voor alle verslagen en reizigers. Jammer is ook dat er enige storende fouten in het werk zijn geslopen. [...] Veelvuldig is gebruik gemaakt van allerlei grafische voorstellingen en kaarten. Deze zijn fraai vormgegeven, maar vaak moeilijk te interpreteren. Na 1750 groeide het aantal reisverlagen sterk. Deze zijn om die reden niet meer in het onderzoek betrokken. Interessant zou daarom zijn als ook deze verandering zou worden geanalyseerd. Kortom, hoewel erg gedetailleerd, roept het boek nog talrijke vragen op.' Joost Rosendaal in: Noordbrabants Historisch Jaarboek 27 (2010), p. 175-176; Als er al sprake is van een gemis aan ferme uitspraken, wordt dit vrijwel geheel goedgemaakt door tal van originele observaties tot verder onderzoek. [...] Verhoeven laat zich kennen als een begenadigd schrijver, die uitblinkt in gevarieerd woordgebruik en sierlijke zinnen. Soms balanceert hij op het randje van mooischrijverij. [...] En hij gebruikt nogal eens onnodig leenwoorden: bear leader, het leven downstairs, pleasure shopping. Niettemin maakt Verhoevens eruditie Anders reizen? tot een, om in zijn eigen jargon te blijven, echte pageturner. Voeg daarbij het gedegen onderzoek, de uitstekende historiografische inbedding en de agenderende waarde van dit proefschrift, en het heeft alles in zich om Anna Frank van Westrienens ruim een kwart eeuw oude De Groote Tour af te lossen als het nieuwe standaardwerk op dit gebied.' Joris Oddens in: Tijdschrift voor Geschiedenis 123 (2010) p. 291-292. Verder gesignaleerd door Piet Kaptein in: TV-kranten en radioprogramma's december 2009.

Vergelijkbare titels:
Gekoesterde traditie

Gekoesterde traditie

Daantje Meuwissen
€ 49,-
Grenzen van genezing

Grenzen van genezing

-
€ 28,-
Kwartetspel Vaderlandse Geschiedenis

Kwartetspel...

-
€ 5,-
De Lage Landen en de Nieuwe Wereld

De Lage Landen en de...

-
€ 25,-
Het bijzondere van Holland

Het bijzondere van...

Eelco Beukers en Thimo de Nijs
€ 14,-
  • Uitgeverij Verloren
  • Torenlaan 25
  • 1211 JA
  • Hilversum
  • T: 035-6859856
  • F: 035-6836557
  • E: bestel@verloren.nl