Registreren
Wachtwoord vergeten?
Winkelmandje (€ 0,-)
Verloren
381
850
1018
1227
1256
1320
1457
1500
1596
1658
1718
1806
1877
1946
381

381: In dit jaar ging een aanzienlijke Romeinse vrouw, Egeria, op reis naar Palestina, Egypte en Syrië. Zij wilde met eigen ogen alle Bijbelse plaatsen zien. Aan het verslag van haar pelgrimage voegde zij een beschrijving van de liturgische vieringen in Jeruzalem toe. Zie ook: In het land van de Bijbel; Ambrosius Zeebout, Tvoyage van Mher Joos van Ghistele.

850

850-875: Het Evangeliarium van Egmond, dat de oudst bekende afbeeldingen van mensen en gebouwen uit de Nederlanden bevat, wordt vervaardigd. Rond 975 komt het in bezit van Graaf Dirk II van Holland, die er een met edelstenen bezette gouden band omheen laat zetten en het aan de Egmondse Abdij ten geschenke geeft. Zie ook: Annalen van Egmond; Het klooster Egmond: hortus conclusus.

1018

1018: Hertog Godfried van Lotharingen probeert met een landing in vijandelijk gebied de burcht in Vlaardingen te veroveren. Van de strijd en het daaropvolgende bloedbad is een verslag bewaard gebleven van de hand van Alpertus van Metz. Zie ook: Alpertus van Metz, Gebeurtenissen van deze tijd. Een fragment over bisschop Diederik I van Metz. De mirakelen van de heilige Walburg in Tiel.

1227

1227: Onder leiding van de bisschop van Utrecht eindigt de slag tegen opstandelingen bij Ane in een nederlaag. In hun zware harnassen en onder vuur van de boogschutters zinken de ridders weg in het Drentse moeras: 400 strijders laten het leven. Zie ook: Ronald de Graaf, Oorlog om Holland 1000-1375; Een verhaal over Groningen, Drente, Coevorden en allerlei andere zaken onder Utrechtse bisschoppen.

1256

1256: Graaf Willem II van Holland zakt bij Hoogwoud met paard en al door het ijs en wordt vermoord door de Westfriezen. Zijn zoon Floris V volgt hem op. Zie ook: De stadsrechten van Graaf Willem II van Holland; Jan Willem Verkaik, De moord op graaf Floris V; Antheun Janse, Ridderschap in Holland.

1320

Omstreeks 1320 wordt in Brabant  de Lancelotcompilatie vervaardigd. Het is een bewerking in Middelnederlandse verzen van de dertiende-eeuwse Franse trilogie Lancelot du Lac - la Queste del Saint Graal - La Mort le Roi Artu.  Hieraan zijn zeven ridderomans toegevoegd, waardoor de Lancelotcompilatie de schatkamer is van de Middelnederlandse Arturliteratuur. Zie ook: De ongevalliche Lanceloet. Studies over de Lancelotcompilatie.

1457

1457: Suster Bertken laat zich inmetselen in de Utrechtse Buurkerk. Met één raam naar de straat en een ander dat uitziet op het altaar vormt zij een schakel tussen kerk en wereld. In haar kluis schrijft ze verschillende gebeden, traktaten en liederen. Zie ook: Bertken Jacobs, Mi quam een schoon geluyt in mijn oren; Anneke Mulder-Bakker, Verborgen vrouwen. Kluizenaressen in de middeleeuwse stad.

1500

1500: Na de uitvinding van de boekdrukkunst door Gutenberg maakt de boekproductie in de Nederlanden een stormachtige ontwikkeling door. Er worden tal van bijbels en volksboeken gedrukt. Zie ook: Willem Heijting, Profijtelijke boekskens; De gedrukte Nederlandse Reynaerttraditie; De tovenaar Vergilius.

1596

1596: Constantijn Huygens wordt geboren te Den Haag. Deze diplomaat, dichter, musicus en componist zou een vooraanstaande rol spelen in het Hollandse culturele leven van de Gouden Eeuw. Zie ook: Inge Broekman, De rol van de schilderkunst in het leven van Constantijn Huygens (1596-1687); Rudolf Rasch, Driehonderd brieven over muziek van, aan en rond Constantijn Huygens; Vrouwen rondom Huygens.

1658

1658: VOC- viceadmiraal Witte de With sterft op zee tijdens een gevecht om de Sont. Zijn gebalsemde lichaam wordt een jaar later bijgezet in een praalgraf in de Rotterdamse Sint-Laurenskerk. Zie ook: Anne Doedens, Witte de With 1599-1658; De jacht op Spaans zilver; Wendy de Visser, Piet Hein en de zilvervloot.

1718

1718: Op 6 Augustus wordt Jacob Frederik Muller, alias Jaco, op de Dam geradbraakt. In de Amsterdamse geschiedenis geldt hij als de grootste schurk aller tijden. Zijn reputatie is gebaseerd op een pamflet met ombetrouwbare gegevens dat verscheen tijdens de appèlprocedure voor het Hof van Holland. Zie ook: Frans Thuijs, De ware Jaco.

1806

1806: Op verzoek van een delegatie uit de Nederlanden benoemt keizer Napoleon zijn broer Lodewijk Napoleon tot koning van het Koninkrijk Holland. Zijn pogingen Nederlands te spreken, leiden tot de bijnaam 'conijn van Holland'. Zie ook: Amsenga/Dekkers, 'Wat nu?', zei Pichegru ; Nederland in Franse schaduw.

1877

1877: Aletta Jacobs legt als eerste Nederlandse vrouw het universitair examen Geneeskunde af. Met haar latere strijd voor het vrouwenkiesrecht staat zij aan het begin van de eerste feministische golf. Tijdgenote Johanna Naber bevordert de maatschappelijke erkenning van vrouwen door hen op de voorgrond te plaatsen in haar geschied-verhalen. Zie ook: Maria Grever, Strijd tegen de stilte; Anneke Ribberink, 'Leidsvrouwen en zaakwaarneemsters'.

1946

1946: Op 15 november wordt het Akkoord van LInggadjati gesloten. Nederland zou samen met de Verenigde Staten van Indonesië, Suriname en de Nederlandse Antillen de Nederlandsch-Indische Unie vormen. De Tweede Kamer gaat niet akkoord. UIteindelijkt leidt dit tot de politionele acties. Zie ook: Frans Glissenaar, 'DD'. Het leven van E.F.E. Douwes Dekker; Idem, Indië verloren, rampspoed geboren; Linggadjati.

  • Home
  • Boeken
  • Tijdschriften
  • SERIES
  • Over Ons
  • Nieuws
  • info en links
  • Contact
Die conste vanden getale

€ 40,-

Dit boek is uitverkocht.

Details
Redactie:
-
ISBN:
9065500502
NUR:
684, 694
Boeksoort:
w
Talen:
Nederlands
Uitgever:
Verloren
Reeks:
Middeleeuwse Studies en Bronnen
Reeks nummer:
64
Druk:
1
Jaar van uitgifte:
1999
Aantal bladzijdes:
404
Bindwijze:
ing
Extra:
bevat diskette met glossarium van rekentermen geïllustreerd
Status:
uitverkocht

Overzicht > geschiedenis > onderwijs en wetenschap > Die conste vanden getale

Een studie over Nederlandstalige rekenboeken uit de vijftiende en zestiende eeuw, met een glossarium van rekenkundige termen

Marjolein Kool
Flaptekst

In de vijftiende en zestiende eeuw moesten koop- en ambachtslieden en beoefenaars van administratieve en financiële beroepen bedreven zijn in 'die conste vanden getale', dat wil zeggen het schriftelijk rekenen met de 'moderne' Hindoe-Arabische getallen. Het oudste Nederlandstalige handschrift waarin dit rekenen met de pen werd onderwezen, dateert uit 1445. Marjolein Kool analyseert hier de inhoud van zesendertig van dergelijke rekenboeken. De auteurs van de rekenboeken, die vaak zelf rekenmeesters waren, behandelden eerst de hoofdbewerkingen voor gehele getallen en breuken. De rekenprocedures die ze daarbij hanteren, vertonen grote overeenkomsten met de hedendaagse cijferalgoritmen. Daarna volgden de rekenregels waarmee allerlei praktische vraagstukken opgelost konden worden met betrekking tot het kopen, verkopen en ruilen van goederen, het wisselen van geld, het berekenen van rente en dergelijke. Soms worden ook onrealistische vraagstukken behandeld, bijvoorbeeld die waarin echtparen vaten bier leegdrinken en weduwen bevallen van hermafrodieten. Kool besteedt eveneens aandacht aan de didactiek van de rekenmeesters en hun rekenwoordenschat. De aanvankelijk gebruikte Latijnse termen werden al snel vernederlandst en aangevuld met nieuwe Nederlandse termen. Alle 1936 rekensynoniemen zijn terug te vinden - met betekenisomschrijving, vindplaatsen en citaten - in het glossarium op diskette toegevoegd aan dit boek. Dit electronische glossarium is een aanvulling op het Middelnederlandsch woordenboek en het Woordenboek der Nederlandsche Taal. Doordat Marjolein Kool niet alleen neerlandica en wiskundige is, maar ook didactica zullen zelfs rasechte alfa's in staat zijn te genieten van de inhoud van haar originele studie.

Recensie

'We [hebben] met Marjolijn Kool (...) een autoriteit op het gebied van vijftiende en zestiende eeuwse Nederlandstalige rekenboeken. Dat is na het lezen van "Die conste vanden getale" wel duidelijk.' C. van den Berg in: Tijdschrift voor Geschiedenis 112/3 (1999). '[...] Dit zijn echter kleine euvels die niemand ervan mogen weerhouden dit boek te lezen en te koesteren! De auteur weet de verschillende werelden van de geschiedenis, de linguïstiek en de wiskunde op een voortreffelijke manier te combineren. Het blijkt dat ook de wiskundige taal wonderzoet is, voor wie haar geen geweld aandoet.' A. Meskens in: Scientiarum Historia 25 (1999) 1. 'Die conste vanden getale moet beschouwd worden als een magnifieke, breed georiënteerde studie, waarin Marjolein Kool met grote deskundigheid veel moeilijke onderwerpen en thema's voor het voetlicht heeft gebracht, en haar uiterste best heeft gedaan om de lastige rekensommen zo begrijpelijk mogelijk te maken voor een breed publiek van geïnteresseerde lezers - ook wanneer zij, zoals ik, geen wiskundigen zijn.' Erwin Huizenga in: Queeste 7 (2000) 2. 'The book is beautifully illustrated, which, in combination with the many quotations the author uses to illustrate her point, allows the reader to get a very detailed picture of the arithmetics discussed. After reading the book one feels familiar with 15th- and 16th-century Dutch arithmetics! Furthermore, the book is written in a very clear and consistent style. (...) Kool is at her best with the bare facts, and she presents them superbly, thus really allowing the reader to form his or her opinion. This makes "Die conste vanden getale" highly recommendable, not only to the historian of mathematics and the historian of education, but to all who would like to read more about 15th- and 16th-century Dutch mercantile arithmetic. An Enlish translation would be very welcome.' Danny Beckers in: Paedagogica Historica 35 (1999) 3. 'Toen ik het grootste gedeelte van dit boek had gelezen en doorgenomen, las ik op de achterkant van de omslag wat bij mij nog onuitgesproken was: zelfs rasechte alfa's zijn in staat te genieten van de inhoud van deze originele studie. Precies! Over de analyse van al de soorten vraagstukken kan ik, als alfa, niet zo goed oordelen, maar wel over de vorm waarin dit proefschrift is gegoten: zelden heb ik een wetenschappelijk boek gelezen waarin een complexe materie zo helder en overzichtelijk in een zo feilloos en rijk Nederlands is gebracht. Alleen daarvoor al verdient de auteur alle lof en navolging. Zij is dan ook Neerlandica, wiskundige en didactica. (...) De hedendaagse rekenmethode en Nederlandse rekentermen zijn in wezen en voor een groot deel dezelfde als die uit de zestiende eeuw, wat betekent dat hun inbreng fundamenteel is geweest. En wie vandaag worstelt met een of ander rekenkundig vraagstuk, doet er misschien goed aan in Marjolein Kools boek te kijken of het niet al eeuwen geleden een oplossing heeft gekregen.' Elly Cockx-Indestege in: Archief- en Bibliotheekwezen in België 70 (1999).

Vergelijkbare titels:
Synthetisch denken

Synthetisch denken

David Baneke
€ 19,-
De rijkdom van de archieven

De rijkdom van de...

-
€ 15,-
Van Lectio tot PowerPoint

Van Lectio tot...

-
€ 14,-
De Franeker universiteitsbibliotheek in de zeventiende eeuw

De Franeker...

-
€ 23,-
Cahier VGI 4

Cahier VGI 4

-
€ 13,-
  • Uitgeverij Verloren
  • Torenlaan 25
  • 1211 JA
  • Hilversum
  • T: 035-6859856
  • F: 035-6836557
  • E: bestel@verloren.nl