Registreren
Wachtwoord vergeten?
Winkelmandje (€ 0,-)
Verloren
325
850
1018
1227
1256
1320
1457
1500
1596
1658
1718
1806
1877
1949
325

325: Een van de deelnemers aan het Concilie van Nicea zou Nikolaos van Myra zijn geweest. Het is deze bisschop die zich ontwikkelde tot onze Sinterklaas. Zie ook: A. Blom, Nicolaas van Myra en zijn tijd [ISBN 9065500375]; Marita Kruijswijk en Marian Nesse, Nederlandse jaarfeesten en hun liederen door de eeuwen heen [ISBN 9789065509338].

850

850-875: Het Evangeliarium van Egmond, dat de oudste afbeeldingen van Nederlandse mensen en gebouwen bevat, wordt vervaardigd. Rond 975 belandt het in het bezit van Graaf Dirk II van Holland, die er een met edelstenen bezette gouden band omheen laat zetten en het aan de Egmondse Abdij ten geschenke geeft. Zie ook: Annalen van Egmond [ISBN 9789087040000]; De abdij van Egmond [ISBN 9065507078].

1018: Hertog Godfried van Lotharingen probeert met een landing in vijandelijk gebied de burcht in Vlaardingen te veroveren. Van de strijd en het daaropvolgende bloedbad is een verslag bewaardgebleven van de hand van Alpertus van Metz. Zie ook: Alpertus van Metz, Gebeurtenissen van deze tijd. Een fragment over bisschop Diederik I van Metz. De mirakelen van de heilige Walburg in Tiel [ISBN 9065500715].

1227

1227: Onder het gezag van de Bisschop van Utrecht eindigt de slag tegen opstandelingen bij Ane in een nederlaag. In hun zware harnassen en onder vuur van de boogschutters zinken de ridders weg in het Drentse moeras; 400 strijders laten het leven. Zie ook: Ronald de Graaf, Oorlog om Holland 1000-1375 [ISBN 9065508074]; Een verhaal over Groningen, Drente, Coevorden en allerlei andere zaken onder Utrechtse bisschoppen [ISBN 9065500057].

1256

1256: Graaf Willem II van Holland wordt gedood door de Westfriezen, nadat hij bij Hoogwoud met paard en al door het ijs gezakt is. Hij wordt opgevolgd door zijn zoon Floris V. Zie ook: De stadsrechten van Graaf Willem II van Holland [ISBN 906550219X]; Antheun Janse, Ridderschap in Holland [ISBN 9065506675]; Ronald de Graaf, Oorlog om Holland 1000-1375 [ISBN 9065508074].

Omstreeks 1320 wordt in Brabant  de Lanceloetcompilatie vervaardigd. Dit handschrift bevat versvertalingen van de verhalencyclus Lanceloet - Queeste Vanden Grale - Arturs doet. Ondanks dat de codex niet volledig bewaard is gebleven, vormt het de schatkamer van Middelnederlandse Arthurliteratuur. Zie ook: Lanceloet. De Middelnederlandse vertaling van de Lancelot en prose overgeleverd in de Lancelotcompilatie [ISBN 9065500243].

1457

1457: Suster Bertken laat zich inmetselen in de Utrechtse Buurkerk. Met één raam naar de straat en een ander dat uitziet op het altaar vormt zij een schakel tussen de kerk en buitenwereld. Geïnspireerd door de Moderne Devotie schrijft ze verschillende gebeden, traktaten en liederen. Zie ook: Bertken Jacobs, Mi quam een schoon geluyt in mijn oren [ISBN 9789065509666]; Anneke Mulder-Bakker, Verborgen vrouwen [ISBN 9789065509963].

1500: Na de uitvinding van de Gutenberg-drukpers maakt de boekproductie in de Nederlanden een grote ontwikkeling door. Zie ook: Willem Heijting, Profijtelijke boekskens [ISBN 9789065509895]; De gedrukte Nederlandse Reynaerttraditie [ISBN 9065507655]; Erwin Mantingh, Een monnik met een rol [ISBN 9065506322].

1596: Constantijn Huygens wordt geboren te Den Haag. Deze diplomaat, dichter, musicus en componist zou een vooraanstaande rol spelen in het Hollandse culturele leven van de Gouden Eeuw. Zie ook: I. Broekman, De rol van de schilderkunst in het leven van Constantijn Huygens (1596-1687) [ISBN 9065508546]; J. Jansen, Imitatio [ISBN 9789087040277]; Driehonderd brieven over muziek van, aan en rond Constantijn Huygens [ISBN 9789065509673].

1658

1658: VOC- viceadmiraal Witte de With sterft op zee tijdens een gevecht om de Sont. Zijn gebalsemde lichaam wordt een jaar later bijgezet in een praalgraf in de Rotterdamse Sint-Laurenskerk. Zie ook: De jacht op Spaans zilver [ISBN 9789087040475]; Anne Doedens, Witte de With 1599-1658 [ISBN 978908704060]; Wendy de Visser, Piet Hein en de zilvervloot [ISBN 065504540].

1718: Op 6 Augustus wordt Jacob Frederik Muller, alias Jaco, op de Dam geradbraakt. Hij zou in de Amsterdamse geschiedenis bekend komen te staan als de grootste schurk aller tijden. Zie ook: Frans Thuijs, De ware Jaco [ISBN 9789087040314].

1806: Op 5 juni deed een Nederlandse delegatie te Parijs een formeel verzoek aan Keizer Napoleon om zijn broer Lodewijk Napoleon tot koning van het Koninkrijk Holland te laten kronen. Zie ook: Nederland in Franse schaduw [ISBN 9065509062]; Het Koninkrijk Holland (1806-1810) [= DNE 30 (2006) 3]; J. Amsenga & G. Dekkers, ‘Wat nu?’, zei Pichegru [ISBN 9065504648]; Boudewijn Donker Curtius, Afscheid van de wereld [ISBN 9789087041229].

1877

1877: Aletta Jacobs legt als eerste Nederlandse vrouw het Universitair examen Geneeskunde af. Met haar latere strijd voor het vrouwenkiesrecht staat zij aan het begin van de eerste feministische golf. Zie ook: Maria Grever, Strijd tegen de stilte [ISBN 065503951]; Marijn Smeets, The business of being a woman [ISBN 9072131363]; Anneke Linders, 'Frappez, frappez toujours!' [ISBN 9065507655].

1949: Op 27 december erkent Nederland de onafhankelijkheid van Indonesië met de ondertekening van het Akkoord van Linggadjati. Dit moment markeert het einde van een lange periode van geweld en kolonisatie. Zie ook: Frans Glissenaar, 'DD'. Het leven van E.F.E. Douwes Dekker [ISBN 9065500642]; Frans Glissenaar, Indië verloren, rampspoed geboren [ISBN 9065504605]; Linggadjati [=Themanummer Pro Memorie 9 (2007) 2].

  • Home
  • Boeken
  • Tijdschriften
  • SERIES
  • Over Ons
  • Nieuws
  • extra info
  • Contact
Moraliteyt saelt wesen

€ 27,-



Details
Redactie:
-
ISBN:
9789065509611
NUR:
684, 704
Boeksoort:
w
Talen:
Nederlands
Uitgever:
Verloren
Reeks:
Middeleeuwse Studies en Bronnen
Reeks nummer:
99
Druk:
1
Jaar van uitgifte:
2007
Aantal bladzijdes:
271
Bindwijze:
ing
Extra:
geïllustreerd
Aantal delen:
1
Status:
leverbaar

Overzicht > geschiedenis > kerk en religie > Moraliteyt saelt wesen

Het laatmiddeleeuwse moralistisch discours in de Nederlanden

Patty Bange
Flaptekst

Mores leren, dat is wat de auteurs van laat-middeleeuwse moralistische traktaten en leerdichten letterlijk willen doen. Zich baserend op analyse van een groot aantal van deze werken laat Petty Bange zien hoe zij dat deden. De auteurs wijzen hun lezers op het belang van zelfkennis en waarschuwen voor de zeven hoofdzonden (dochters van Lucifer!) met al hun dochterzonden. Ze leggen de tien geboden uit en vertellen hoe mensen met elkaar moeten omgaan: mannen en vrouwen, ouders en kinderen, geestelijken en leken, christenen en andersgelovigen. Niet als doel op zich, maar om van hun lezers goede christenen te maken. Deze traktaten en leerdichten zijn vooral voor leken bedoeld en relatief vaak ook door leken geschreven. Zij vallen hun lezers niet al te hard, maar zeggen wel onomwonden waar het op staat. Hun vermaningen verlevendigen zij met exempelen en voorbeelden uit de praktijk van alledag.

Recensie

Zij laat indringend zien hoe die moralistische schrijvers hun tijdgenoten mores (normen en waarden) hebben willen leren, wat ook voor de huidige tijd niet zonder belang is, zoals zij niet nalaat herhaaldelijk op te merken. (...) Belangrijke uitgave voor de mentaliteitsgeschiedenis van onze contreien.' R.L.J. Bromberg voor NBD/Biblion; 'Bange gebruikt vaak zeer tot de verbeelding sprekende voorbeelden om haar betoog te illustreren. Dit maakt dat de tekst ook voor eeen breder, wetenschappelijk geïntersseerd publiek toegankelijk is.' Bas Diemel in: Madoc 22 (2008) 1; 'Daarnaast is de heldere uitleg van de ontstaansgeschiedenis en analyse van de zonden en deugden-/ondeugdenschema's en de uitleg van de rol van de tien geboden een zeer grote verdienste van deze studie. (...) Bange heeft met haar "Moraliteyt saelt wesen" in ieder geval een geslaagde en belangwekkende bijdrage geleverd aan de mentaliteitsgeschiedenis van de laatmiddeleeuwse Nederlanden.' Carla Kwakman in: Signum juli (2008); 'Dans leurs exposés les auteurs insistent particulièrement sur la connaissance de soi, mais aussi sur l'observance des dix commandements bibliques dont ils proposent la pratique par de nombreux exemples concrets. Ces discours 'moralisateurs', qui bénéficièrent d'une grande popularité, étaient généralement écrits par des laïcs et leur étaient aussi destinés. Ils témoignent à leur façon d'une certaine conception de la moralité, à une époque où la société médiévale se diversifiait davantage. Remarquable par son contenu, la présente étude contient en outre de nombreuses pages bibliographiques sur le sujet.' G. Michiels in: Bulletin codicologique (2008) 1; 'In haar studie heeft Bange een bewonderenswaardige hoeveelheid gegevens verwerkt en haar keuze om die thematisch te ordenen, pakt voor de lezer prettig uit. Maar ondanks deze ingreep kreeg ik soms het gevoel me in de zee aan materiaal en voorbeelden een beetje te verliezen. Met overduidelijk enthousiasme illustreert de auteur keer op keer haar observaties aan de hand van uitvoerige citaten en voorbeeldpassages. Hierdoor raakt mijns inziens op sommige plaatsen de draad van het betoog uit het zicht.' Esther Jonker in: Spiegel der Letteren 50 (2008) 3; 'Bange gaat heel overzichtelijk te werk en schrijft helder. (...) Zoals in de tweede paragraaf van deze bespreking al aangehaald, gaat de auteur soms kort door de bocht wanneer ze extrapolaties maakt naar onze tijd en dat gebeurt nogal eens. (...) De auteur focust op de cultuurhistorische betekenis en niet op de filologie. De grote verdienste van de auteur ligt in de ontginning van al dat materiaal, dat lange tijd niet interessant voor studie werd bevonden. Het ging per slot van rekening toch niet [om]  originele werken, maar dikwijls om compilaties. Bovendien zijn het geen literaire hoogstandjes en de moraliserende inhoud stootte tegen de borst.' Hans Geybels in: Trajecta 17 (2008) 1, blz. 80-81; 'Het bijeengebrachte materiaal is een rijke bron om kennis te nemen van de opvattingen over moraliteit in de Lage Landen tegen het einde van de middeleeuwen. Bovendien is het een onmisbare sleutel voor verder onderzoek.'Nico Lettinck in: Bijdragen en Mededelingen betreffende de Geschiedenis der Nederlanden 124 (2009) 1. Verder gesignaleerd in: Geschiedenis Magazine 6, september 2007; International Journal in Philosophy and Theology 68 (2008) 3; The year's work in modern language studies 69 (2007) 2009.

Vergelijkbare titels:
God van vooruitgang

God van vooruitgang

Mirjam Buitenwerf-van der Molen
€ 25,-
Waterland als woestijn

Waterland als woestijn

J.G.M. Sanders
€ 27,-

Vloeken en bidden om...

Dick de Jongh
€ 39,-

Tempo doeloe, tempo...

-
€ 15,-
De kluizenaar in de eik

De kluizenaar in de eik

Anneke B. Mulder-Bakker
€ 21,-
  • Uitgeverij Verloren
  • Torenlaan 25
  • 1211JA
  • Hilversum
  • T: 035-6859856
  • F: 035-6836557
  • E: bestel@verloren.nl