Registreren
Wachtwoord vergeten?
Winkelmandje (€ 0,-)
Verloren
381
850
1018
1227
1256
1320
1457
1500
1596
1658
1718
1806
1877
1946
381

381: In dit jaar ging een aanzienlijke Romeinse vrouw, Egeria, op reis naar Palestina, Egypte en Syrië. Zij wilde met eigen ogen alle Bijbelse plaatsen zien. Aan het verslag van haar pelgrimage voegde zij een beschrijving van de liturgische vieringen in Jeruzalem toe. Zie ook: In het land van de Bijbel; Ambrosius Zeebout, Tvoyage van Mher Joos van Ghistele.

850

850-875: Het Evangeliarium van Egmond, dat de oudst bekende afbeeldingen van mensen en gebouwen uit de Nederlanden bevat, wordt vervaardigd. Rond 975 komt het in bezit van Graaf Dirk II van Holland, die er een met edelstenen bezette gouden band omheen laat zetten en het aan de Egmondse Abdij ten geschenke geeft. Zie ook: Annalen van Egmond; Het klooster Egmond: hortus conclusus.

1018

1018: Hertog Godfried van Lotharingen probeert met een landing in vijandelijk gebied de burcht in Vlaardingen te veroveren. Van de strijd en het daaropvolgende bloedbad is een verslag bewaard gebleven van de hand van Alpertus van Metz. Zie ook: Alpertus van Metz, Gebeurtenissen van deze tijd. Een fragment over bisschop Diederik I van Metz. De mirakelen van de heilige Walburg in Tiel.

1227

1227: Onder leiding van de bisschop van Utrecht eindigt de slag tegen opstandelingen bij Ane in een nederlaag. In hun zware harnassen en onder vuur van de boogschutters zinken de ridders weg in het Drentse moeras: 400 strijders laten het leven. Zie ook: Ronald de Graaf, Oorlog om Holland 1000-1375; Een verhaal over Groningen, Drente, Coevorden en allerlei andere zaken onder Utrechtse bisschoppen.

1256

1256: Graaf Willem II van Holland zakt bij Hoogwoud met paard en al door het ijs en wordt vermoord door de Westfriezen. Zijn zoon Floris V volgt hem op. Zie ook: De stadsrechten van Graaf Willem II van Holland; Jan Willem Verkaik, De moord op graaf Floris V; Antheun Janse, Ridderschap in Holland.

1320

Omstreeks 1320 wordt in Brabant  de Lancelotcompilatie vervaardigd. Het is een bewerking in Middelnederlandse verzen van de dertiende-eeuwse Franse trilogie Lancelot du Lac - la Queste del Saint Graal - La Mort le Roi Artu.  Hieraan zijn zeven ridderomans toegevoegd, waardoor de Lancelotcompilatie de schatkamer is van de Middelnederlandse Arturliteratuur. Zie ook: De ongevalliche Lanceloet. Studies over de Lancelotcompilatie.

1457

1457: Suster Bertken laat zich inmetselen in de Utrechtse Buurkerk. Met één raam naar de straat en een ander dat uitziet op het altaar vormt zij een schakel tussen kerk en wereld. In haar kluis schrijft ze verschillende gebeden, traktaten en liederen. Zie ook: Bertken Jacobs, Mi quam een schoon geluyt in mijn oren; Anneke Mulder-Bakker, Verborgen vrouwen. Kluizenaressen in de middeleeuwse stad.

1500

1500: Na de uitvinding van de boekdrukkunst door Gutenberg maakt de boekproductie in de Nederlanden een stormachtige ontwikkeling door. Er worden tal van bijbels en volksboeken gedrukt. Zie ook: Willem Heijting, Profijtelijke boekskens; De gedrukte Nederlandse Reynaerttraditie; De tovenaar Vergilius.

1596

1596: Constantijn Huygens wordt geboren te Den Haag. Deze diplomaat, dichter, musicus en componist zou een vooraanstaande rol spelen in het Hollandse culturele leven van de Gouden Eeuw. Zie ook: Inge Broekman, De rol van de schilderkunst in het leven van Constantijn Huygens (1596-1687); Rudolf Rasch, Driehonderd brieven over muziek van, aan en rond Constantijn Huygens; Vrouwen rondom Huygens.

1658

1658: VOC- viceadmiraal Witte de With sterft op zee tijdens een gevecht om de Sont. Zijn gebalsemde lichaam wordt een jaar later bijgezet in een praalgraf in de Rotterdamse Sint-Laurenskerk. Zie ook: Anne Doedens, Witte de With 1599-1658; De jacht op Spaans zilver; Wendy de Visser, Piet Hein en de zilvervloot.

1718

1718: Op 6 Augustus wordt Jacob Frederik Muller, alias Jaco, op de Dam geradbraakt. In de Amsterdamse geschiedenis geldt hij als de grootste schurk aller tijden. Zijn reputatie is gebaseerd op een pamflet met ombetrouwbare gegevens dat verscheen tijdens de appèlprocedure voor het Hof van Holland. Zie ook: Frans Thuijs, De ware Jaco.

1806

1806: Op verzoek van een delegatie uit de Nederlanden benoemt keizer Napoleon zijn broer Lodewijk Napoleon tot koning van het Koninkrijk Holland. Zijn pogingen Nederlands te spreken, leiden tot de bijnaam 'conijn van Holland'. Zie ook: Amsenga/Dekkers, 'Wat nu?', zei Pichegru ; Nederland in Franse schaduw.

1877

1877: Aletta Jacobs legt als eerste Nederlandse vrouw het universitair examen Geneeskunde af. Met haar latere strijd voor het vrouwenkiesrecht staat zij aan het begin van de eerste feministische golf. Tijdgenote Johanna Naber bevordert de maatschappelijke erkenning van vrouwen door hen op de voorgrond te plaatsen in haar geschied-verhalen. Zie ook: Maria Grever, Strijd tegen de stilte; Anneke Ribberink, 'Leidsvrouwen en zaakwaarneemsters'.

1946

1946: Op 15 november wordt het Akkoord van LInggadjati gesloten. Nederland zou samen met de Verenigde Staten van Indonesië, Suriname en de Nederlandse Antillen de Nederlandsch-Indische Unie vormen. De Tweede Kamer gaat niet akkoord. UIteindelijkt leidt dit tot de politionele acties. Zie ook: Frans Glissenaar, 'DD'. Het leven van E.F.E. Douwes Dekker; Idem, Indië verloren, rampspoed geboren; Linggadjati.

  • Home
  • Boeken
  • Tijdschriften
  • SERIES
  • Over Ons
  • Nieuws
  • info en links
  • Contact
Moraliteyt saelt wesen

€ 27,-



Details
Redactie:
-
ISBN:
9789065509611
NUR:
684, 704
Boeksoort:
w
Talen:
Nederlands
Uitgever:
Verloren
Reeks:
Middeleeuwse Studies en Bronnen
Reeks nummer:
99
Druk:
1
Jaar van uitgifte:
2007
Aantal bladzijdes:
271
Bindwijze:
ing
Extra:
geïllustreerd
Aantal delen:
1
Status:
leverbaar

Overzicht > geschiedenis > kerk en religie > Moraliteyt saelt wesen

Het laatmiddeleeuwse moralistisch discours in de Nederlanden

Patty Bange
Flaptekst

Mores leren, dat is wat de auteurs van laat-middeleeuwse moralistische traktaten en leerdichten letterlijk willen doen. Zich baserend op analyse van een groot aantal van deze werken laat Petty Bange zien hoe zij dat deden. De auteurs wijzen hun lezers op het belang van zelfkennis en waarschuwen voor de zeven hoofdzonden (dochters van Lucifer!) met al hun dochterzonden. Ze leggen de tien geboden uit en vertellen hoe mensen met elkaar moeten omgaan: mannen en vrouwen, ouders en kinderen, geestelijken en leken, christenen en andersgelovigen. Niet als doel op zich, maar om van hun lezers goede christenen te maken. Deze traktaten en leerdichten zijn vooral voor leken bedoeld en relatief vaak ook door leken geschreven. Zij vallen hun lezers niet al te hard, maar zeggen wel onomwonden waar het op staat. Hun vermaningen verlevendigen zij met exempelen en voorbeelden uit de praktijk van alledag.

Recensie

Zij laat indringend zien hoe die moralistische schrijvers hun tijdgenoten mores (normen en waarden) hebben willen leren, wat ook voor de huidige tijd niet zonder belang is, zoals zij niet nalaat herhaaldelijk op te merken. (...) Belangrijke uitgave voor de mentaliteitsgeschiedenis van onze contreien.' R.L.J. Bromberg voor NBD/Biblion; 'Bange gebruikt vaak zeer tot de verbeelding sprekende voorbeelden om haar betoog te illustreren. Dit maakt dat de tekst ook voor eeen breder, wetenschappelijk geïntersseerd publiek toegankelijk is.' Bas Diemel in: Madoc 22 (2008) 1; 'Daarnaast is de heldere uitleg van de ontstaansgeschiedenis en analyse van de zonden en deugden-/ondeugdenschema's en de uitleg van de rol van de tien geboden een zeer grote verdienste van deze studie. (...) Bange heeft met haar "Moraliteyt saelt wesen" in ieder geval een geslaagde en belangwekkende bijdrage geleverd aan de mentaliteitsgeschiedenis van de laatmiddeleeuwse Nederlanden.' Carla Kwakman in: Signum juli (2008); 'Dans leurs exposés les auteurs insistent particulièrement sur la connaissance de soi, mais aussi sur l'observance des dix commandements bibliques dont ils proposent la pratique par de nombreux exemples concrets. Ces discours 'moralisateurs', qui bénéficièrent d'une grande popularité, étaient généralement écrits par des laïcs et leur étaient aussi destinés. Ils témoignent à leur façon d'une certaine conception de la moralité, à une époque où la société médiévale se diversifiait davantage. Remarquable par son contenu, la présente étude contient en outre de nombreuses pages bibliographiques sur le sujet.' G. Michiels in: Bulletin codicologique (2008) 1; 'In haar studie heeft Bange een bewonderenswaardige hoeveelheid gegevens verwerkt en haar keuze om die thematisch te ordenen, pakt voor de lezer prettig uit. Maar ondanks deze ingreep kreeg ik soms het gevoel me in de zee aan materiaal en voorbeelden een beetje te verliezen. Met overduidelijk enthousiasme illustreert de auteur keer op keer haar observaties aan de hand van uitvoerige citaten en voorbeeldpassages. Hierdoor raakt mijns inziens op sommige plaatsen de draad van het betoog uit het zicht.' Esther Jonker in: Spiegel der Letteren 50 (2008) 3; 'Bange gaat heel overzichtelijk te werk en schrijft helder. (...) Zoals in de tweede paragraaf van deze bespreking al aangehaald, gaat de auteur soms kort door de bocht wanneer ze extrapolaties maakt naar onze tijd en dat gebeurt nogal eens. (...) De auteur focust op de cultuurhistorische betekenis en niet op de filologie. De grote verdienste van de auteur ligt in de ontginning van al dat materiaal, dat lange tijd niet interessant voor studie werd bevonden. Het ging per slot van rekening toch niet [om]  originele werken, maar dikwijls om compilaties. Bovendien zijn het geen literaire hoogstandjes en de moraliserende inhoud stootte tegen de borst.' Hans Geybels in: Trajecta 17 (2008) 1, blz. 80-81; 'Het bijeengebrachte materiaal is een rijke bron om kennis te nemen van de opvattingen over moraliteit in de Lage Landen tegen het einde van de middeleeuwen. Bovendien is het een onmisbare sleutel voor verder onderzoek.'Nico Lettinck in: Bijdragen en Mededelingen betreffende de Geschiedenis der Nederlanden 124 (2009) 1. Verder gesignaleerd in: Geschiedenis Magazine 6, september 2007; International Journal in Philosophy and Theology 68 (2008) 3; The year's work in modern language studies 69 (2007) 2009.

Vergelijkbare titels:
Herinnering en identiteit in het vrijzinnig protestantisme

Herinnering en...

-
€ 19,-
Het religieus gevoel in de negentiende eeuw

Het religieus gevoel...

-
€ 10,-
Beeldenstormer uit bewogenheid

Beeldenstormer uit...

Sjouke Voolstra
€ 35,-
Doopsgezinde Bijdragen, nieuwe reeks 22 (1996)

Doopsgezinde...

-
€ 29,50
Kerk aan de Laan

Kerk aan de Laan

Antoinette van Houten
€ 20,-
  • Uitgeverij Verloren
  • Torenlaan 25
  • 1211 JA
  • Hilversum
  • T: 035-6859856
  • F: 035-6836557
  • E: bestel@verloren.nl