Registreren
Wachtwoord vergeten?
Winkelmandje (€ 0,-)
Verloren
381
850
1018
1227
1256
1320
1457
1500
1596
1658
1718
1806
1877
1946
381

381: In dit jaar ging een aanzienlijke Romeinse vrouw, Egeria, op reis naar Palestina, Egypte en Syrië. Zij wilde met eigen ogen alle Bijbelse plaatsen zien. Aan het verslag van haar pelgrimage voegde zij een beschrijving van de liturgische vieringen in Jeruzalem toe. Zie ook: In het land van de Bijbel; Ambrosius Zeebout, Tvoyage van Mher Joos van Ghistele.

850

850-875: Het Evangeliarium van Egmond, dat de oudst bekende afbeeldingen van mensen en gebouwen uit de Nederlanden bevat, wordt vervaardigd. Rond 975 komt het in bezit van Graaf Dirk II van Holland, die er een met edelstenen bezette gouden band omheen laat zetten en het aan de Egmondse Abdij ten geschenke geeft. Zie ook: Annalen van Egmond; Het klooster Egmond: hortus conclusus.

1018

1018: Hertog Godfried van Lotharingen probeert met een landing in vijandelijk gebied de burcht in Vlaardingen te veroveren. Van de strijd en het daaropvolgende bloedbad is een verslag bewaard gebleven van de hand van Alpertus van Metz. Zie ook: Alpertus van Metz, Gebeurtenissen van deze tijd. Een fragment over bisschop Diederik I van Metz. De mirakelen van de heilige Walburg in Tiel.

1227

1227: Onder leiding van de bisschop van Utrecht eindigt de slag tegen opstandelingen bij Ane in een nederlaag. In hun zware harnassen en onder vuur van de boogschutters zinken de ridders weg in het Drentse moeras: 400 strijders laten het leven. Zie ook: Ronald de Graaf, Oorlog om Holland 1000-1375; Een verhaal over Groningen, Drente, Coevorden en allerlei andere zaken onder Utrechtse bisschoppen.

1256

1256: Graaf Willem II van Holland zakt bij Hoogwoud met paard en al door het ijs en wordt vermoord door de Westfriezen. Zijn zoon Floris V volgt hem op. Zie ook: De stadsrechten van Graaf Willem II van Holland; Jan Willem Verkaik, De moord op graaf Floris V; Antheun Janse, Ridderschap in Holland.

1320

Omstreeks 1320 wordt in Brabant  de Lancelotcompilatie vervaardigd. Het is een bewerking in Middelnederlandse verzen van de dertiende-eeuwse Franse trilogie Lancelot du Lac - la Queste del Saint Graal - La Mort le Roi Artu.  Hieraan zijn zeven ridderomans toegevoegd, waardoor de Lancelotcompilatie de schatkamer is van de Middelnederlandse Arturliteratuur. Zie ook: De ongevalliche Lanceloet. Studies over de Lancelotcompilatie.

1457

1457: Suster Bertken laat zich inmetselen in de Utrechtse Buurkerk. Met één raam naar de straat en een ander dat uitziet op het altaar vormt zij een schakel tussen kerk en wereld. In haar kluis schrijft ze verschillende gebeden, traktaten en liederen. Zie ook: Bertken Jacobs, Mi quam een schoon geluyt in mijn oren; Anneke Mulder-Bakker, Verborgen vrouwen. Kluizenaressen in de middeleeuwse stad.

1500

1500: Na de uitvinding van de boekdrukkunst door Gutenberg maakt de boekproductie in de Nederlanden een stormachtige ontwikkeling door. Er worden tal van bijbels en volksboeken gedrukt. Zie ook: Willem Heijting, Profijtelijke boekskens; De gedrukte Nederlandse Reynaerttraditie; De tovenaar Vergilius.

1596

1596: Constantijn Huygens wordt geboren te Den Haag. Deze diplomaat, dichter, musicus en componist zou een vooraanstaande rol spelen in het Hollandse culturele leven van de Gouden Eeuw. Zie ook: Inge Broekman, De rol van de schilderkunst in het leven van Constantijn Huygens (1596-1687); Rudolf Rasch, Driehonderd brieven over muziek van, aan en rond Constantijn Huygens; Vrouwen rondom Huygens.

1658

1658: VOC- viceadmiraal Witte de With sterft op zee tijdens een gevecht om de Sont. Zijn gebalsemde lichaam wordt een jaar later bijgezet in een praalgraf in de Rotterdamse Sint-Laurenskerk. Zie ook: Anne Doedens, Witte de With 1599-1658; De jacht op Spaans zilver; Wendy de Visser, Piet Hein en de zilvervloot.

1718

1718: Op 6 Augustus wordt Jacob Frederik Muller, alias Jaco, op de Dam geradbraakt. In de Amsterdamse geschiedenis geldt hij als de grootste schurk aller tijden. Zijn reputatie is gebaseerd op een pamflet met ombetrouwbare gegevens dat verscheen tijdens de appèlprocedure voor het Hof van Holland. Zie ook: Frans Thuijs, De ware Jaco.

1806

1806: Op verzoek van een delegatie uit de Nederlanden benoemt keizer Napoleon zijn broer Lodewijk Napoleon tot koning van het Koninkrijk Holland. Zijn pogingen Nederlands te spreken, leiden tot de bijnaam 'conijn van Holland'. Zie ook: Amsenga/Dekkers, 'Wat nu?', zei Pichegru ; Nederland in Franse schaduw.

1877

1877: Aletta Jacobs legt als eerste Nederlandse vrouw het universitair examen Geneeskunde af. Met haar latere strijd voor het vrouwenkiesrecht staat zij aan het begin van de eerste feministische golf. Tijdgenote Johanna Naber bevordert de maatschappelijke erkenning van vrouwen door hen op de voorgrond te plaatsen in haar geschied-verhalen. Zie ook: Maria Grever, Strijd tegen de stilte; Anneke Ribberink, 'Leidsvrouwen en zaakwaarneemsters'.

1946

1946: Op 15 november wordt het Akkoord van LInggadjati gesloten. Nederland zou samen met de Verenigde Staten van Indonesië, Suriname en de Nederlandse Antillen de Nederlandsch-Indische Unie vormen. De Tweede Kamer gaat niet akkoord. UIteindelijkt leidt dit tot de politionele acties. Zie ook: Frans Glissenaar, 'DD'. Het leven van E.F.E. Douwes Dekker; Idem, Indië verloren, rampspoed geboren; Linggadjati.

  • Home
  • Boeken
  • Tijdschriften
  • SERIES
  • Over Ons
  • Nieuws
  • info en links
  • Contact
'Heelen en halven'

€ 29,-



Details
Redactie:
-
ISBN:
9065506489
NUR:
680
Boeksoort:
w
Talen:
Nederlands
Uitgever:
Verloren
Reeks:
Passage Reeks
Reeks nummer:
14
Druk:
1
Jaar van uitgifte:
2001
Aantal bladzijdes:
347
Bindwijze:
ing
Aantal delen:
1
Status:
leverbaar

Overzicht > geschiedenis > politiek en bestuur > 'Heelen en halven'

Orthodox-protestantse voormannen en het 'politiek' antipapisme in de periode 1872-1925

Jonn van Zuthem
Flaptekst

'Heelen en halven' is een zoektocht naar denkbeelden en uitlatingen van Nederlandse orthodox-protestantse voormannen over katholicisme en katholieken in het algemeen en de politieke samenwerking met hen in het bijzonder. In de onderzochte periode, de jaren 1872-1925, veranderde de Nederlandse samenleving ingrijpend door stormachtige ontwikkelingen op sociaal-economisch en politiek vlak, niet in het minst door de vorming van een coalitie van gezworen erfvijanden: de katholieken en de orthodox-protestanten. Hoewel niet alle opvattingen over en stellingnames tegen het katholicisme automatisch terug te voeren zijn op antipapisme, blijkt dat die anti-houding een dominante rol speelde binnen zowel de katholiek-protestantse als de intern-protestantse verhoudingen. Zo kwam zij alleen al telkens weer te voorschijn in tijden dat er gestreden moest worden om de gunst van de kiezer. Toen de eeuwenoude tegenstelling met 'Rome' voor protestants Nederland niet langer meer hèt samenbindend element vormde, werden de antikatholieke uitlatingen voortdurend als 'instrument' gebruikt in de onderlinge strijd tussen de verschillende politiek-kerkelijke stromingen. Zo werd een krachtdadige stellingname tegenover het oprukkend katholicisme, of juist het achterwege blijven daarvan, een stok om andersdenkende protestantse broeders te slaan. Dit voortdurende gebakkelei over 'Rome' werkte meestal averechts en heeft al met al dan ook meer de protestanten dan de katholieken geschaad.

Recensie

"Van Zuthem ploos de door Kuyper in 1872 opgerichte krant De Standaard en andere bladen na en slaagt er zo uitstekend in te laten zien hoe Kuypers politieke inzichten zich ontwikkelden. Partijen hadden al gauw de neiging elkaar als vijanden te zien en zo deelde de samenleving zich op naar verschillen in godsdienstige overtuiging en sociale klassen. Het was een boeiende tijd en Van Zuthem weet het boeiend te vertellen. Deze handelseditie van zijn dissertatie wordt verlevendigd door 21 politieke prenten uit die tijd." J. Kleisen in: NBD Biblion, 05-07-2001. "De auteur van Heelen en halven verdient waardering voor het panorama dat hij middels couranten, brieven en partijpolitieke verslagen heeft weten te schetsen. De lezer die er behoefte aan heeft, kan bijna van jaar tot jaar de antiroomse (papistische) houding van (een deel van) protestants Nederland volgen. Hoe (kerk)politiek in toenmalig Nederland werd beleefd, komt in het boek goed naar voren. Het werk is dan ook een meer dan welkome aanvulling op onze kennis van politiek Nederland uit onderhavige periode. Nu eens niet de liberale en socialistische visie of partijpolitieke ontwikkelingen, tezamen met hun achterban, maar het confessioneel verhaal daarover. Zorgvuldig wordt het onderlinge protestantse gekrakeel in hun houding tegenover de katholieken uit de doeken gedaan. De beschrijving van de laatste politieke jaren van Kuyper en De Savornin Lohman voorzien in een behoefte." Elze Luikens in: Tijdschrift voor Geschiedenis 114 (2001) 4. "Een verhelderende studie waarin de zaken goed op een rijtje worden gezet en duidelijk wordt gemaakt hoe de antipapistische houding bij orthodoxe protestanten in de loop van de jaren werd bijgesteld, ook al was daar kerkelijk gezien minder van te merken." Het Nederlandse Boek 144 (2001) 5. "Niettemin meen ik dat, ondanks de af en toe wat zwakke argumentatie van de auteur en zijn gebrek aan politiek invoelingsvermogen op sommige onderdelen, het boek als geheel waardering verdient. Die waardering betreft met name de zorgvuldige beschrijving van de discussie tussen protestanten en katholieken op politiek terrein tussen 1872 en 1925. De vaak goed getroffen sfeer wordt versterkt door de weergave in dit boek van een aantal politieke cartoons die in de beschreven periode zijn verschenen." Dr. Hans van Spanning in: Christen Democratische Verkenningen (okt. 2002) 10, p. 35-39. "Van Zuthem heeft voor zijn dissertatie, die in boekvorm onder de titel Heelen en Halven is verschenen, nauwgezet de verschillende protestantse (partij)bladen zoals De Standaard, De Nederlander, De Waarheidsvriend, De Kerkelijke Courant, De Gereformeerde Kerk en verschillende brochures over politieke standpunten doorgeploegd. Daaruit schetst hij een boeiend beeld van de politieke houding van de protestanten ten opzichte van het katholicisme." Joost Sijtsma in: Zwolse Courant, mei 2001. "Van Zuthem noemt zijn boek met lovenswaardige bescheidenheid een 'prove op het gebied van de letteren'. Dat is het ook, niet meer en niet minder. Verder moeten we daarom eigenlijk maar niet klagen. Maar jammer is het wel bij zo'n onderwerp, dat zich bij uitstek leent voor nadere analyse van Nederlands gedachtegoed, dat een wat ander licht werpt op de idee van Nederland als tolerante, van alle superioriteitsideeën vrije natie." Jan Greven in: Trouw, 08-05-2001. "Wie over het toenmalige debat over de samenwerking met de rooms-katholieken meer wil weten, leze het proefschrift van Van Zuthem. Goed beschouwd is de thematiek niet slechts een historische. In een heel andere context en op een heel andere schaal staat ook een partij als de ChristenUnie voor de vraag hoever de samenwerking met othodoxe rooms-katholieken gaan kan. En waar Kuyper een antithese zag tussen geloof en ongeloof zien vandaag de dag sommige christelijke denkers de belangrijkste breuklijn lopen tussen conservatief en progressief. Ook voor dat debat kan het wellicht nuttig zijn van deze studie kennis te nemen." A. de Jong in: Reformatorisch Dagblad, 09-05-2001. Verder gesignaleerd in: DNK 56 (juni 2002); TNK (2002) 5, p. 54-55; De Gelderlander, 15-06-2001; Nederlands Dagblad, 08-06-2001; De Bazuin, 18-05-2001; Centraal Weekblad, 04-05-2001; Radioprogramma's Piet Kaptein; Kuzien (juli 2001); Reformatorisch Dagblad, 25-04-2001; Cd-rom Leesidee 2000-2005.

Vergelijkbare titels:
Electorale cultuur en politieke oriƫntatie

Electorale cultuur en...

Ron de Jong
€ 25,-
The Second Anglo-Dutch War (1665-1667)

The Second...

Gijs Rommelse
€ 25,-
'Republikaner ohne Republik'

'Republikaner ohne...

Willem Melching
€ 16,-
Het stokje van Oldenbarnevelt

Het stokje van...

Geert H. Janssen
€ 10,-
Aan de vooravond van de overtocht naar Engeland

Aan de vooravond van...

Petra Dreiskämper
€ 12,50
  • Uitgeverij Verloren
  • Torenlaan 25
  • 1211 JA
  • Hilversum
  • T: 035-6859856
  • F: 035-6836557
  • E: bestel@verloren.nl