Winkelmandje 
€ 39,-
Details
- Redactie:
- -
- ISBN:
- 9789087040956
- NUR:
- 685, 694
- Boeksoort:
- w
- Talen:
- Nederlands
- Uitgever:
- Verloren
- Editie:
- 2009/1
- Druk:
- 1
- Jaar van uitgifte:
- 2009
- Aantal bladzijdes:
- 571
- Bindwijze:
- geb
- Extra:
- geïllustreerd
- Aantal delen:
- 1
- Status:
- leverbaar
Overzicht > geschiedenis > politiek en bestuur > Soevereiniteit en Religie
Godsdienstvrijheid onder de eerste Oranjevorsten
Emo Bos
Flaptekst
De periode 1813 tot 1855 wordt vaak getypeerd als een wat bedaarde tijd, met als belangrijkste gebeurtenissen de Belgische Opstand en het feit dat Nederland een Grondwet kreeg. Minder bekend is, dat de overheid zich destijds intens bemoeide met kerk en religie en zelfs op tamelijk grote schaal strafprocessen tegen 'andersgelovigen' liet plaatsvinden. Emo Bos beschrijft de achterliggende motieven en laat zien hoe de godsdienstvrijheid juist door de voortdurende botsing van soevereiniteit en religie gestalte kreeg. Godsdienstvrijheid veranderde van een gunst in een recht. Hoewel de aandacht vooral uitgaat naar het functioneren van de overheidsorganen, de wetgeving en de strafrechtspraak, worden de hoofdrolspelers niet vergeten. Uit het vergelijkende slothoofdstuk blijkt, dat Nederland in deze periode niet tot de meest verdraagzame landen van Europa behoorde. Deze studie vergroot niet alleen het zicht op de beschreven periode, maar kan ook bijdragen aan een beter beeld van de wortels van thans gangbare opvattingen over godsdienstvrijheid.
Recensie
'Terwijl het zelfbeeld van de Nederlandse autoriteiten zeer positief was en Nederland de zetel van de godsdienstvrijheid in Europa werd genoemd, komt promovendus Emo Bos met een ontnuchterende conclusie.' Piet H. de Jong in: Nederlands Dagblad 15-04-2009; 'Bos heeft een indrukwekkend gedetailleerde studie geschreven. Zijn tekst balanceert mooi tussen de verscheidene politieke, juridische en religieuze disputen en weet op overtuigende wijze de destijds gevoerde discussies te reconstrueren. De werkzaamheden van de grondwetscommissies van 1814,1815 en 1848 worden nauwgezet en chronologisch verwoord, zodat bepaalde delen van de tekst zich ook als een geschiedenis van de eerste Nederlandse grondwetten laten lezen.' Michel Ketelaars op: Recensiebank Historisch Huis.nl; 'Een bruikbaar boek dus, voor iedereen die na wil gaan hoe het precies zat met de Nederlandse godsdienstvrijheid in het revolutietijdperk. De gemiddelde liefhebber van de vaderlandse bestuursgeschiedenis zal de wat stroeve tekst overigens niet in één adem kunnen lezen. Bovendien is "Soevereiniteit en religie" geen geweldige intellectuele uitdaging. Daarvoor is het boek te zeer een aaneenrijging van feiten en bevat het te weinig reflectie.' Joris van Eijnatten in: Openbaar Bestuur 20 (2010) 6/7, p. 7-9; 'Souvereiniteit en religie is een schoolse, maar toch ook sympathieke inventarisatie van het beleid, de discussie en wetgeving rond godsdienstvrijheid in Nederland tussen 1813 en 1855. Qua historische analyse is de studie een beetje mager. Nationale politieke en culturele achtergronden - de context en motieven van reglementeringen en beleid - worden door Bos te weinig geduid. Souvereiniteit en religie is dan ook in de eerste plaats een rechtshistorische studie, en moet ook als zodanig beoordeeld worden. Bos is zeer uitgebreid als het gaat om de wetgeving en reglementering van godsdienstvrijheid, en dit maakt zijn studie een bruikbaar hulpmiddel bij onderzoek naar godsdienstvrijheid, en naar de omgang met religieuze verschillen in het negentiende-eeuwse Nederland.' Jeroen van Zanten in: Tijdschrift voor Geschiedenis 123 (2010) p. 462-463; 'Bos heeft in zijn studie deze wondere wereld, die we ons tegenwoordig nauwelijks meer kunnen voorstellen, niet alleen nauwkeurig, maar ook betrokken beschreven. Dat is het eerste wat bij lezing van zijn werk opvalt: het evenwicht tussen betrokkenheid en intellectuele distantie.[...] Het tweede dat opvalt, is de brede opzet van de studie. Bos gaat na ‘hoe de godsdienstvrijheid zich in de periode 1813-1855 in het nieuwe Koninkrijk der Nederlanden heeft gerealiseerd en ontwikkeld’ (p. 9) en onderscheidt daarbij vier aspecten van die vrijheid: de gewetens- of individuele vrijheid, de vrijheid van belijden, die van eredienst en die van organisatie. Op deze wijze kan hij ook de schoolstrijd, die in het huidige Nederland omstreeks 1834 begon als verzet tegen de Schoolwet van 1806, bij zijn onderzoek betrekken. Naast historisch wordt het onderzoek vooral staats- en strafrechtelijk uitgewerkt. Omdat kerk en staat destijds zo nauw met elkaar waren verweven, betreft de studie tevens het toenmalige kerkrecht. Bovendien besteedt Bos aandacht aan de in de toenmalige maatschappij levende opvattingen aangaande godsdienstvrijheid.' J. Vree in: NTKR 4 (2010) 22, p. 22-29.
Zie ook het interview in: Reformatorisch Dagblad 15-04-2009, de column van prof. dr. Th. A. van Deursen in Reformatorisch Dagblad 02-11-09 en de uitgebreide bespreking in: Friesch Dagblad 01-08-2009. Verder gesignaleerd in: Trouw 08-04-2009, VolZin 8 (2009) 11, Reformatorisch Dagblad 18-11-09;
Emo Bos
Flaptekst
De periode 1813 tot 1855 wordt vaak getypeerd als een wat bedaarde tijd, met als belangrijkste gebeurtenissen de Belgische Opstand en het feit dat Nederland een Grondwet kreeg. Minder bekend is, dat de overheid zich destijds intens bemoeide met kerk en religie en zelfs op tamelijk grote schaal strafprocessen tegen 'andersgelovigen' liet plaatsvinden. Emo Bos beschrijft de achterliggende motieven en laat zien hoe de godsdienstvrijheid juist door de voortdurende botsing van soevereiniteit en religie gestalte kreeg. Godsdienstvrijheid veranderde van een gunst in een recht. Hoewel de aandacht vooral uitgaat naar het functioneren van de overheidsorganen, de wetgeving en de strafrechtspraak, worden de hoofdrolspelers niet vergeten. Uit het vergelijkende slothoofdstuk blijkt, dat Nederland in deze periode niet tot de meest verdraagzame landen van Europa behoorde. Deze studie vergroot niet alleen het zicht op de beschreven periode, maar kan ook bijdragen aan een beter beeld van de wortels van thans gangbare opvattingen over godsdienstvrijheid.
Recensie
'Terwijl het zelfbeeld van de Nederlandse autoriteiten zeer positief was en Nederland de zetel van de godsdienstvrijheid in Europa werd genoemd, komt promovendus Emo Bos met een ontnuchterende conclusie.' Piet H. de Jong in: Nederlands Dagblad 15-04-2009; 'Bos heeft een indrukwekkend gedetailleerde studie geschreven. Zijn tekst balanceert mooi tussen de verscheidene politieke, juridische en religieuze disputen en weet op overtuigende wijze de destijds gevoerde discussies te reconstrueren. De werkzaamheden van de grondwetscommissies van 1814,1815 en 1848 worden nauwgezet en chronologisch verwoord, zodat bepaalde delen van de tekst zich ook als een geschiedenis van de eerste Nederlandse grondwetten laten lezen.' Michel Ketelaars op: Recensiebank Historisch Huis.nl; 'Een bruikbaar boek dus, voor iedereen die na wil gaan hoe het precies zat met de Nederlandse godsdienstvrijheid in het revolutietijdperk. De gemiddelde liefhebber van de vaderlandse bestuursgeschiedenis zal de wat stroeve tekst overigens niet in één adem kunnen lezen. Bovendien is "Soevereiniteit en religie" geen geweldige intellectuele uitdaging. Daarvoor is het boek te zeer een aaneenrijging van feiten en bevat het te weinig reflectie.' Joris van Eijnatten in: Openbaar Bestuur 20 (2010) 6/7, p. 7-9; 'Souvereiniteit en religie is een schoolse, maar toch ook sympathieke inventarisatie van het beleid, de discussie en wetgeving rond godsdienstvrijheid in Nederland tussen 1813 en 1855. Qua historische analyse is de studie een beetje mager. Nationale politieke en culturele achtergronden - de context en motieven van reglementeringen en beleid - worden door Bos te weinig geduid. Souvereiniteit en religie is dan ook in de eerste plaats een rechtshistorische studie, en moet ook als zodanig beoordeeld worden. Bos is zeer uitgebreid als het gaat om de wetgeving en reglementering van godsdienstvrijheid, en dit maakt zijn studie een bruikbaar hulpmiddel bij onderzoek naar godsdienstvrijheid, en naar de omgang met religieuze verschillen in het negentiende-eeuwse Nederland.' Jeroen van Zanten in: Tijdschrift voor Geschiedenis 123 (2010) p. 462-463; 'Bos heeft in zijn studie deze wondere wereld, die we ons tegenwoordig nauwelijks meer kunnen voorstellen, niet alleen nauwkeurig, maar ook betrokken beschreven. Dat is het eerste wat bij lezing van zijn werk opvalt: het evenwicht tussen betrokkenheid en intellectuele distantie.[...] Het tweede dat opvalt, is de brede opzet van de studie. Bos gaat na ‘hoe de godsdienstvrijheid zich in de periode 1813-1855 in het nieuwe Koninkrijk der Nederlanden heeft gerealiseerd en ontwikkeld’ (p. 9) en onderscheidt daarbij vier aspecten van die vrijheid: de gewetens- of individuele vrijheid, de vrijheid van belijden, die van eredienst en die van organisatie. Op deze wijze kan hij ook de schoolstrijd, die in het huidige Nederland omstreeks 1834 begon als verzet tegen de Schoolwet van 1806, bij zijn onderzoek betrekken. Naast historisch wordt het onderzoek vooral staats- en strafrechtelijk uitgewerkt. Omdat kerk en staat destijds zo nauw met elkaar waren verweven, betreft de studie tevens het toenmalige kerkrecht. Bovendien besteedt Bos aandacht aan de in de toenmalige maatschappij levende opvattingen aangaande godsdienstvrijheid.' J. Vree in: NTKR 4 (2010) 22, p. 22-29.
Zie ook het interview in: Reformatorisch Dagblad 15-04-2009, de column van prof. dr. Th. A. van Deursen in Reformatorisch Dagblad 02-11-09 en de uitgebreide bespreking in: Friesch Dagblad 01-08-2009. Verder gesignaleerd in: Trouw 08-04-2009, VolZin 8 (2009) 11, Reformatorisch Dagblad 18-11-09;
