Registreren
Wachtwoord vergeten?
Winkelmandje (€ 0,-)
Verloren
381
850
1018
1227
1256
1320
1457
1500
1596
1658
1718
1806
1877
1946
381

381: In dit jaar ging een aanzienlijke Romeinse vrouw, Egeria, op reis naar Palestina, Egypte en Syrië. Zij wilde met eigen ogen alle Bijbelse plaatsen zien. Aan het verslag van haar pelgrimage voegde zij een beschrijving van de liturgische vieringen in Jeruzalem toe. Zie ook: In het land van de Bijbel; Ambrosius Zeebout, Tvoyage van Mher Joos van Ghistele.

850

850-875: Het Evangeliarium van Egmond, dat de oudst bekende afbeeldingen van mensen en gebouwen uit de Nederlanden bevat, wordt vervaardigd. Rond 975 komt het in bezit van Graaf Dirk II van Holland, die er een met edelstenen bezette gouden band omheen laat zetten en het aan de Egmondse Abdij ten geschenke geeft. Zie ook: Annalen van Egmond; Het klooster Egmond: hortus conclusus.

1018

1018: Hertog Godfried van Lotharingen probeert met een landing in vijandelijk gebied de burcht in Vlaardingen te veroveren. Van de strijd en het daaropvolgende bloedbad is een verslag bewaard gebleven van de hand van Alpertus van Metz. Zie ook: Alpertus van Metz, Gebeurtenissen van deze tijd. Een fragment over bisschop Diederik I van Metz. De mirakelen van de heilige Walburg in Tiel.

1227

1227: Onder leiding van de bisschop van Utrecht eindigt de slag tegen opstandelingen bij Ane in een nederlaag. In hun zware harnassen en onder vuur van de boogschutters zinken de ridders weg in het Drentse moeras: 400 strijders laten het leven. Zie ook: Ronald de Graaf, Oorlog om Holland 1000-1375; Een verhaal over Groningen, Drente, Coevorden en allerlei andere zaken onder Utrechtse bisschoppen.

1256

1256: Graaf Willem II van Holland zakt bij Hoogwoud met paard en al door het ijs en wordt vermoord door de Westfriezen. Zijn zoon Floris V volgt hem op. Zie ook: De stadsrechten van Graaf Willem II van Holland; Jan Willem Verkaik, De moord op graaf Floris V; Antheun Janse, Ridderschap in Holland.

1320

Omstreeks 1320 wordt in Brabant  de Lancelotcompilatie vervaardigd. Het is een bewerking in Middelnederlandse verzen van de dertiende-eeuwse Franse trilogie Lancelot du Lac - la Queste del Saint Graal - La Mort le Roi Artu.  Hieraan zijn zeven ridderomans toegevoegd, waardoor de Lancelotcompilatie de schatkamer is van de Middelnederlandse Arturliteratuur. Zie ook: De ongevalliche Lanceloet. Studies over de Lancelotcompilatie.

1457

1457: Suster Bertken laat zich inmetselen in de Utrechtse Buurkerk. Met één raam naar de straat en een ander dat uitziet op het altaar vormt zij een schakel tussen kerk en wereld. In haar kluis schrijft ze verschillende gebeden, traktaten en liederen. Zie ook: Bertken Jacobs, Mi quam een schoon geluyt in mijn oren; Anneke Mulder-Bakker, Verborgen vrouwen. Kluizenaressen in de middeleeuwse stad.

1500

1500: Na de uitvinding van de boekdrukkunst door Gutenberg maakt de boekproductie in de Nederlanden een stormachtige ontwikkeling door. Er worden tal van bijbels en volksboeken gedrukt. Zie ook: Willem Heijting, Profijtelijke boekskens; De gedrukte Nederlandse Reynaerttraditie; De tovenaar Vergilius.

1596

1596: Constantijn Huygens wordt geboren te Den Haag. Deze diplomaat, dichter, musicus en componist zou een vooraanstaande rol spelen in het Hollandse culturele leven van de Gouden Eeuw. Zie ook: Inge Broekman, De rol van de schilderkunst in het leven van Constantijn Huygens (1596-1687); Rudolf Rasch, Driehonderd brieven over muziek van, aan en rond Constantijn Huygens; Vrouwen rondom Huygens.

1658

1658: VOC- viceadmiraal Witte de With sterft op zee tijdens een gevecht om de Sont. Zijn gebalsemde lichaam wordt een jaar later bijgezet in een praalgraf in de Rotterdamse Sint-Laurenskerk. Zie ook: Anne Doedens, Witte de With 1599-1658; De jacht op Spaans zilver; Wendy de Visser, Piet Hein en de zilvervloot.

1718

1718: Op 6 Augustus wordt Jacob Frederik Muller, alias Jaco, op de Dam geradbraakt. In de Amsterdamse geschiedenis geldt hij als de grootste schurk aller tijden. Zijn reputatie is gebaseerd op een pamflet met ombetrouwbare gegevens dat verscheen tijdens de appèlprocedure voor het Hof van Holland. Zie ook: Frans Thuijs, De ware Jaco.

1806

1806: Op verzoek van een delegatie uit de Nederlanden benoemt keizer Napoleon zijn broer Lodewijk Napoleon tot koning van het Koninkrijk Holland. Zijn pogingen Nederlands te spreken, leiden tot de bijnaam 'conijn van Holland'. Zie ook: Amsenga/Dekkers, 'Wat nu?', zei Pichegru ; Nederland in Franse schaduw.

1877

1877: Aletta Jacobs legt als eerste Nederlandse vrouw het universitair examen Geneeskunde af. Met haar latere strijd voor het vrouwenkiesrecht staat zij aan het begin van de eerste feministische golf. Tijdgenote Johanna Naber bevordert de maatschappelijke erkenning van vrouwen door hen op de voorgrond te plaatsen in haar geschied-verhalen. Zie ook: Maria Grever, Strijd tegen de stilte; Anneke Ribberink, 'Leidsvrouwen en zaakwaarneemsters'.

1946

1946: Op 15 november wordt het Akkoord van LInggadjati gesloten. Nederland zou samen met de Verenigde Staten van Indonesië, Suriname en de Nederlandse Antillen de Nederlandsch-Indische Unie vormen. De Tweede Kamer gaat niet akkoord. UIteindelijkt leidt dit tot de politionele acties. Zie ook: Frans Glissenaar, 'DD'. Het leven van E.F.E. Douwes Dekker; Idem, Indië verloren, rampspoed geboren; Linggadjati.

  • Home
  • Boeken
  • Tijdschriften
  • SERIES
  • Over Ons
  • Nieuws
  • info en links
  • Contact
Van meenten tot marken

€ 33,-



Details
Redactie:
-
ISBN:
9789087041809
NUR:
684, 693
Boeksoort:
w
Talen:
Nederlands
Uitgever:
Verloren
Reeks:
Middeleeuwse Studies en Bronnen
Reeks nummer:
125
Editie:
2010-2
Druk:
1
Jaar van uitgifte:
2010
Aantal bladzijdes:
446
Bindwijze:
ing
Extra:
geïllustreerd (deels in kleur)
Aantal delen:
1
Status:
leverbaar

Overzicht > geschiedenis > regio's en steden > Van meenten tot marken

Een onderzoek naar de oorsprong en ontwikkeling van de Gooise marken en de gebruiksrechten op de gemene gronden van de Gooise markegenoten (1280-1568)

Anton Kos
Flaptekst

Aan het begin van de vijftiende eeuw werden de graaf van Holland, de stad Naarden en de Gooise boeren het eens over het behoud, beheer en gebruik van de Gooise gemene gronden: weilanden, heidevelden, venen, bossen, moerassen en wildernissen. De Gooiers hadden zich daarvoor al verenigd in twee zogenoemde markeorganisaties en stonden bekend als geërfden, vandaar erfgooiers. Erfgooiers en markeorganisaties kwamen natuurlijk niet uit de lucht vallen. Gooiland was ruim driehonderd jaar in bezit van het stift Elten en ging in 1280 over in handen van de graaf van Holland. De Gooise boeren hielden echter vast aan hun gebruiksrechten en raakten periodiek in conflict met de Hollandse grafelijkheid. Anton Kos beschrijft de oorsprong en ontwikkeling van de Gooise marken en de gebruiksrechten op de Gooise gemene gronden. In de hoofdrol de erfgooiers en hun marken, de Hollandse graven en toonaangevende personen als François Hinlopen en Albertus Perk.

Recensie

'Dit proefschrift gaat over de oorsprong en ontwikkeling van de Gooise weide-, heide-, veen- en bosgebieden in de Middeleeuwen. Deze waren de inzet van de strijd om de macht tussen de Hollandse graaf Floris V en de heren van Amstel. Ze vormden een bufferzone tegen de bisschop van Utrecht. Later ging het vooral om de gebruiksrechten van deze "gemene gronden". [...] Wie meer wil lezen over de "erfgooiers", moet deze studie niet ongelezen laten.' Marjoke de Roos in: Geschiedenismagazine 46 (2010) 1, p. 61; ‘Als we, overigens met alle terughoudendheid, over een eigen identiteit van het Gooi willen spreken, dan wordt die voor een niet onbelangrijk deel nog immer door het historische fenomeen van die erfgooiersorganisatie bepaald. […] In een niet zo ver achter ons liggend verleden werd het verzet van de Gooiers tegen de aantasting van hun rechten algemeen beschouwd als een achterhaalde en tegen de tijdgeest ingaande reactie. Zij werden afgeschilderd als een conservatief en bij tijden ruw en opstandig volkje […] Deze visie lijkt gelukkig nu definitief achterhaald. Dat hebben we te danken aan een nieuw boek over de erfgooiers en hun markeorganisatie. […] Het mooie van het boek van Kos is, dat hij ons aan de hand van de verordeningen binnen die ene rechtskring van Gooise boeren eigenlijk een typisch middeleeuws (en nieuwe-tijds) instituut voorschotelt, met een sterk conserverend en conservatief karakter, zoals er zovele bestonden in de pre-industriële samenleving. Tegelijkertijd laat hij zien hoe ondanks de institutionele, economisch-sociale en niet in het minst mentale belemmeringen die aan zo’n ruraal systeem vastzitten, er blijkbaar toch opmerkelijke veranderingen kunnen plaatsgrijpen. Want ook al werden oude verbanden ontzien, er werden als het erop aan kwam, wel degelijk nieuwe verhoudingen gecreëerd. […] Mooi vind ik de passage waarmee Kos’ conclusie van het laatste hoofdstuk (6) begint, laat ik die als blijk van instemming met de inhoud en waardering voor dit belangrijke boek integraal aanhalen: Het was net als water dat de steen uitholt; langzamerhand werden de gewoonterechten van de erfgooiers binnen het vigerende en op Romeins recht gestoelde geschreven recht gebracht. En daarmee ingekapseld […], waardoor ze gedoemd waren te verdwijnen.’ Prof. dr. P. Leupen in: Tussen Vecht en Eem 29 (2011) 1, p. 31-36; 'Hoewel Kos in deze studie een schat aan primaire bronnen heeft verzameld en hierdoor een zeer gedetailleerde geschiedenis van de Gooise marken heeft tot stand gebracht, mankeert het deze studie aan situering in zowel de bredere Nederlandse casus als in de uitgebreide historisch-geografische en sociaal-economische literatuur.' Maïka de Keyzer in: Historisch-Geografisch Tijdschrift 29 (2011) 2, p. 92-93; ‘[…] de erfgooiers hoeven niet te klagen over een gebrek aan belangstelling: veel historische studies en artikelen over het Gooi als regio gaan vooral over hen. Diverse historische subdisciplines hebben hen onder de loep genomen. De resultaten daarvan zijn niet altijd met onverdeeld enthousiasme ontvangen. Gelukkig zijn er ook wel positief te waarderen onderzoeksresultaten. Een voorbeeld daarvan is de studie van Anton Kos. Zijn boek, waarop hij is gepromoveerd aan de Leidse universiteit, kan met recht een eyeopener worden genoemd. […] Na 1938 is er niet meer zo’n brede studie gedaan naar de erfgooiers. Kos’ studie voorziet daarom in een grote behoefte. […] Niet alles wat geschreven is over de erfgooiers kan de toets der wetenschappelijk kritiek doorstaan. Met het boek van Kos beschikken we over een diepgravende studie die een eind maakt aan de soms ongeloofwaardige verhalen over de erfgooiers. […] Zijn stelling dat de erfgooiers van oorsprong onvrije boeren waren, gaf overigens de nodige deining. Omdat hij zelf van oorsprong ook erfgooier is, beschuldigden sommigen hem zelfs van zelfhaat. ‘Hoe kon ik dat toch schrijven, kreeg ik te horen.’ Kos begrijpt wel waar de pijn zit. ‘De meeste erfgooiers dachten dat het Gooi altijd van hen is geweest. Velen denken dat graaf Floris V het Gooi schonk aan de toenmalige bewoners van deze streek, maar dat was niet zo. […]’ Bert Snel op: www.civismundi.nl, 11-01-2012. Verder gesignaleerd in: Vitruvius. Onafhankelijk vakblad voor erfgoedprofessionals 4 (2011) 14, p. 54.

Vergelijkbare titels:
Overlangbroek op de kaart gezet

Overlangbroek op de...

Kees van Schaik
€ 25,-
Kasteel Keukenhof: uit porseleinkamer en boekentoren

Kasteel Keukenhof:...

-
€ 15,-
Tot verbeteringe van de neeringe deser Stede

Tot verbeteringe van...

C. Boschma-Aarnoudse
€ 25,-
Dorpskroniek van een Hilversumse oud-katholiek uit de 18e eeuw

Dorpskroniek van een...

-
€ 9,-
650 Jaar ziekenzorg in Alkmaar: 1341-1991

650 Jaar ziekenzorg...

G.N.M. Vis
€ 12,-
  • Uitgeverij Verloren
  • Torenlaan 25
  • 1211 JA
  • Hilversum
  • T: 035-6859856
  • F: 035-6836557
  • E: bestel@verloren.nl