Registreren
Wachtwoord vergeten?
Winkelmandje (€ 0,-)
Verloren
381
850
1018
1227
1256
1320
1457
1500
1596
1658
1718
1806
1877
1946
381

381: In dit jaar ging een aanzienlijke Romeinse vrouw, Egeria, op reis naar Palestina, Egypte en Syrië. Zij wilde met eigen ogen alle Bijbelse plaatsen zien. Aan het verslag van haar pelgrimage voegde zij een beschrijving van de liturgische vieringen in Jeruzalem toe. Zie ook: In het land van de Bijbel; Ambrosius Zeebout, Tvoyage van Mher Joos van Ghistele.

850

850-875: Het Evangeliarium van Egmond, dat de oudst bekende afbeeldingen van mensen en gebouwen uit de Nederlanden bevat, wordt vervaardigd. Rond 975 komt het in bezit van Graaf Dirk II van Holland, die er een met edelstenen bezette gouden band omheen laat zetten en het aan de Egmondse Abdij ten geschenke geeft. Zie ook: Annalen van Egmond; Het klooster Egmond: hortus conclusus.

1018

1018: Hertog Godfried van Lotharingen probeert met een landing in vijandelijk gebied de burcht in Vlaardingen te veroveren. Van de strijd en het daaropvolgende bloedbad is een verslag bewaard gebleven van de hand van Alpertus van Metz. Zie ook: Alpertus van Metz, Gebeurtenissen van deze tijd. Een fragment over bisschop Diederik I van Metz. De mirakelen van de heilige Walburg in Tiel.

1227

1227: Onder leiding van de bisschop van Utrecht eindigt de slag tegen opstandelingen bij Ane in een nederlaag. In hun zware harnassen en onder vuur van de boogschutters zinken de ridders weg in het Drentse moeras: 400 strijders laten het leven. Zie ook: Ronald de Graaf, Oorlog om Holland 1000-1375; Een verhaal over Groningen, Drente, Coevorden en allerlei andere zaken onder Utrechtse bisschoppen.

1256

1256: Graaf Willem II van Holland zakt bij Hoogwoud met paard en al door het ijs en wordt vermoord door de Westfriezen. Zijn zoon Floris V volgt hem op. Zie ook: De stadsrechten van Graaf Willem II van Holland; Jan Willem Verkaik, De moord op graaf Floris V; Antheun Janse, Ridderschap in Holland.

1320

Omstreeks 1320 wordt in Brabant  de Lancelotcompilatie vervaardigd. Het is een bewerking in Middelnederlandse verzen van de dertiende-eeuwse Franse trilogie Lancelot du Lac - la Queste del Saint Graal - La Mort le Roi Artu.  Hieraan zijn zeven ridderomans toegevoegd, waardoor de Lancelotcompilatie de schatkamer is van de Middelnederlandse Arturliteratuur. Zie ook: De ongevalliche Lanceloet. Studies over de Lancelotcompilatie.

1457

1457: Suster Bertken laat zich inmetselen in de Utrechtse Buurkerk. Met één raam naar de straat en een ander dat uitziet op het altaar vormt zij een schakel tussen kerk en wereld. In haar kluis schrijft ze verschillende gebeden, traktaten en liederen. Zie ook: Bertken Jacobs, Mi quam een schoon geluyt in mijn oren; Anneke Mulder-Bakker, Verborgen vrouwen. Kluizenaressen in de middeleeuwse stad.

1500

1500: Na de uitvinding van de boekdrukkunst door Gutenberg maakt de boekproductie in de Nederlanden een stormachtige ontwikkeling door. Er worden tal van bijbels en volksboeken gedrukt. Zie ook: Willem Heijting, Profijtelijke boekskens; De gedrukte Nederlandse Reynaerttraditie; De tovenaar Vergilius.

1596

1596: Constantijn Huygens wordt geboren te Den Haag. Deze diplomaat, dichter, musicus en componist zou een vooraanstaande rol spelen in het Hollandse culturele leven van de Gouden Eeuw. Zie ook: Inge Broekman, De rol van de schilderkunst in het leven van Constantijn Huygens (1596-1687); Rudolf Rasch, Driehonderd brieven over muziek van, aan en rond Constantijn Huygens; Vrouwen rondom Huygens.

1658

1658: VOC- viceadmiraal Witte de With sterft op zee tijdens een gevecht om de Sont. Zijn gebalsemde lichaam wordt een jaar later bijgezet in een praalgraf in de Rotterdamse Sint-Laurenskerk. Zie ook: Anne Doedens, Witte de With 1599-1658; De jacht op Spaans zilver; Wendy de Visser, Piet Hein en de zilvervloot.

1718

1718: Op 6 Augustus wordt Jacob Frederik Muller, alias Jaco, op de Dam geradbraakt. In de Amsterdamse geschiedenis geldt hij als de grootste schurk aller tijden. Zijn reputatie is gebaseerd op een pamflet met ombetrouwbare gegevens dat verscheen tijdens de appèlprocedure voor het Hof van Holland. Zie ook: Frans Thuijs, De ware Jaco.

1806

1806: Op verzoek van een delegatie uit de Nederlanden benoemt keizer Napoleon zijn broer Lodewijk Napoleon tot koning van het Koninkrijk Holland. Zijn pogingen Nederlands te spreken, leiden tot de bijnaam 'conijn van Holland'. Zie ook: Amsenga/Dekkers, 'Wat nu?', zei Pichegru ; Nederland in Franse schaduw.

1877

1877: Aletta Jacobs legt als eerste Nederlandse vrouw het universitair examen Geneeskunde af. Met haar latere strijd voor het vrouwenkiesrecht staat zij aan het begin van de eerste feministische golf. Tijdgenote Johanna Naber bevordert de maatschappelijke erkenning van vrouwen door hen op de voorgrond te plaatsen in haar geschied-verhalen. Zie ook: Maria Grever, Strijd tegen de stilte; Anneke Ribberink, 'Leidsvrouwen en zaakwaarneemsters'.

1946

1946: Op 15 november wordt het Akkoord van LInggadjati gesloten. Nederland zou samen met de Verenigde Staten van Indonesië, Suriname en de Nederlandse Antillen de Nederlandsch-Indische Unie vormen. De Tweede Kamer gaat niet akkoord. UIteindelijkt leidt dit tot de politionele acties. Zie ook: Frans Glissenaar, 'DD'. Het leven van E.F.E. Douwes Dekker; Idem, Indië verloren, rampspoed geboren; Linggadjati.

  • Home
  • Boeken
  • Tijdschriften
  • SERIES
  • Over Ons
  • Nieuws
  • info en links
  • Contact
Hir is eskriven

€ 17,-



Details
Redactie:
-
ISBN:
9065508171
NUR:
684, 694
Boeksoort:
w
Talen:
Nederlands
Uitgever:
Verloren
Reeks:
Middeleeuwse Studies en Bronnen
Reeks nummer:
82
Druk:
1
Jaar van uitgifte:
2004
Aantal bladzijdes:
165
Bindwijze:
geb
Extra:
Uitgave in samenwerking met de Fryske Akademy; geïllustreerd
Aantal delen:
1
Status:
leverbaar

Overzicht > bronnen en teksten > rechtsteksten > Hir is eskriven

Lezen en schrijven in de Friese landen rond 1300

Rolf H. Bremmer Jr.
Flaptekst

In het middeleeuwse Friesland, dat zich uitstrekte van de Zuiderzee tot aan de Wezer en zich onderscheidde van de buren in taal, cultuur en bestuur, trad het geschreven woord in de dertiende eeuw buiten kerk en klooster. Verhalende bronnen, oorkonden en handschriften, muurschilderingen en ornamentiek, maar ook de taal zelf, onthullen welke ingrijpende gevolgen dit heeft gehad voor de overgang van een cultuur die gebaseerd was op mondelinge tradities naar een schriftcultuur. Deze nieuwe situatie, vooral gecreëerd door geestelijken, droeg bij tot een grotere samenhang in bestuur en recht, maar ook aan de verbeelding van de Friese identiteit. In Hir is eskriven treden schrijvende mannen en een enkele vrouw uit de anonimiteit. Rolf Bremmer laat zien hoe zij aan het eind van de dertiende eeuw voor hun moerstaal een plaats als schrijftaal verwierven naast het dominante Latijn.

Recensie

'In all, this is a very useful book, for those interested in Frisian matters but also for scholars of literacy, and really a microhistory of sorts that utilitizes the remaining books very well [...]. Invitingly written and usefully illustrated, Hir is eskriven is accessible to scholars as well as an informed lay audience. Bremmer has done a great job of bringing to life a highly developed culture that for a long time seemed to never had existed, and in doing so has reinforced the legitimacy not just of Frisian and Friesland but of other minority languages and subordinate provinces which these days are of such great interest to linguists and historians.' Michel Aaij in: The Heroic Age 9 (okt. 2006). 'De auteur imponeert de lezer door zijn beheersing van de stof en door de ordelijke presentatie daarvan. Bovendien voldoet het boek nog aan een ander criterium dat voor belangwekkende studies geldt: het daagt uit tot verdere discussie.' Henk D. Meijering in: Us Wurk 54 (2004), p. 196-201. 'Doe't troch it digitaal literêr tydskrift Doar op 17 desimber 2004 oan de Fryske Akademy de oeuvrepriis takend waard yn de kategory Meast Unsjogge Foarmjouwing, wie Rolf Bremmer syn boek Hir es eskriven. Lezen en schrijven in de Friese landen rond 1300 noch net publisearre. En dat is faaks ek mar goed, want oars hier de Akademy dy wichtige priis wolris misse kind. Bremmer syn stúdzje, ferskynd ûnder Akadymnûmer 949, is yn fraaie hardcover-útjefte en op noflik formaat útbrocht, en foar- en achterkant noegje mei har moaie plaatsjes fan tekstdragers der fuort al ta út om ris fierder te sneupen yn dit boek.' Anne Tjerk Popkema in: It Beaken 67 (2005), p. 102-117. 'Zijn conclusies zijn gebaseerd op zeer diverse bronnen die de auteur voorbeeldig verzameld en bestudeerd heeft. Daarbij wordt ruim aandacht besteed aan het lees- en schrijfonderwijs binnen en buiten de kloosters en kerken, aan kloosterbibliotheken, aan taalgebruik in rechtsdocumenten en aan de datering van de oudste Friese rechtsteksten.' P.J. Verkruijsse in: Neder-L.nl/bulletin, artikel 0501.13. 'Het boek is in een prettig leesbare stijl geschreven. In combinatie met bijna veertig relevante illustraties maakt dit het boek tot een toegankelijk en lezenswaardig eerste overzicht van de verschriftelijking in het totale Friese gebied. Deze studie bedient echter niet alleen een breed publiek van leken en professionele mediëvisten, maar nodigt bovendien uit tot meer onderzoek op dit gebied.' Wolfert van Egmond in: Madoc 19 (2005), p. 105-107. 'Bremmers nije boek is in prachtige oanfolling op it al besteande wurk fan Vries. Tegearre joue se in moaie ynlieding yn de skiednis fan de komst fan it skrift nei Fryslân. In: o.a. Leeuwarder Courant 9-1-2005, Friesch Dagblad en Dokkumer Courant op de zg. F-side (Fryske bladzijde) verzorgd door Afûk en Fryske Akademy. 'De bijzonder leesbare studie van Rolf Bremmer beperkt zich niet tot het rechtsverkeer, maar belicht ook de rol van de kloosters in de alfabetisering van de Friese bevolking.' Sietse de Vries in: Leeuwarder Courant 28-01-2005. 'Over het ontstaan van de oudste Friestalige teksten is zojuist een prachtig boek verschenen van Rolf Bremmer, hoogleraar Fries te Leiden. Waar de Friese dichters geroemd worden om hun dichterlijk lef, verdient Bremmer lof voor zijn wetenschappelijke moed. [...] Bremmer schrijft boeiend en toegankelijk, en zijn boek is zeer aantrekkelijk vormgegeven, maar ondertussen kraakt hij een paar wetenschappelijke noten.' Rien van den Berg in: Nederlands Dagblad/Het Katern 18-2-2005, p 5. 'In het mooi verzorgde Hir es eskriven inventariseert hoogleraar Friese taal- en letterkunde Rolf H. Bremmer de bronnen die wél zijn overgeleverd [...]. Bevat een uitgebreide bibliografie.' In: Onze Taal 74 (2005) 1, p. 34. 'Hir es eskriven schetst een beeld van de lees- en schrijfcultuur in het middeleeuwse Friesland, met name in de 13de eeuw. De bijzonder hoogleraar Fries aan de Universiteit Leiden laat zien hoe het geschreven woord loskwam van kerk en klooster'. In: Spiegel Historiael 40 (2005), p. 164. 'The work is well illustrated. Black-and-white photographs are entirely adequate, and most of the major texts can thus be shown. There has been recent work on some major aspects of Frisian culture [...], but full paleographic studies of the legal manuscripts remain a desideratum. The book contains a full bibliography and several useful appendices, including one of works named or cited in the Bloemhof Chronicle and another of thirteenth- or early-fourteenthcentury manuscripts from Friesland. Overall this is a most welcome study.' Brian Murdoch in: Speculum (okt. 2006), p. 1165-1166. 'Er verschijnen niet zoveel boeken met een Oudfriese titel, maar dit is er een. Hir is eskriven, Lezen en schrijven in de Friese landen rond 1300 van Rolf H. Bremmer Jr is een fraai gebonden boek [...]. Wie daarom uitgenodigd door zoveel fraais en Friese geschiedenis aan het boekje begint, zal getroffen worden door de creatieve wijze waarop Bremmer zijn bronnen heeft laten spreken. [...] Wie oprecht geïnteresseerd is in middeleeuwse cultuurgeschiedenis en kloosterleven van de middeleeuwse Friese landen, zal met plezier het boek doorlezen.' Arjen Versloot in: Friesch Dagblad/Sneinspetiele 30-4-2005, p. 28. 'Sa'n tsien jier lyn hat Oebele Vries mei syn boek Naar ploeg en koestal vluchtte uw taal út 'e doeken dien, hoe't yn 'e rin fan de sechtsjinde ieu it Hollânsk it Frysk as skriuwstaal ferkrong. Rolf Bremmer syn rynsk yllustrearre "Hir is eskriven" kin men beskôgje as in wolkomme tsjinhinger.' In: De Moanne 4 (2005) 5. 'Hir is eskriven - Hier staat geschreven is een aantrekkelijke studie over de overgang van een goeddeels orale naar een schriftcultuur in de Friese landen en de opkomst van het Fries als schrijftaal.' Anneke B. Mulder-Bakker in: Bijdragen en Mededelingen betreffende de geschiedenis der Nederlanden 121 (2006). 'Es handelt sich bei den erhaltenen Codices wohl um Handschriften, in denen die Texte aus ursprünglich wohl selbständigen Handschriften gesammelt wurden. Die Frage dabei ist, ob diese Texte ursprünglich lateinisch oder in der Volkssprache abgefasst wurden. R. H. Bremmer plädiert für eine lateinische Urform mancher altfriesischer Texte (S. 110), wofür man ihm in Friesland wohl nicht immer Dank wissen wird. [...] Das Buch von Rolf Bremmer ist eine interessante und lehrreiche Einführung in die Verschriftlichung der friesischen Gebiete. Die vielen Illustrationen machen es auch zu einer angenehmen Lektüre.' Arend Quak in: Beiträge zur Namenforschung 43 (2008) 1, p. 120-121. 'In Hir es eskriven komen op een aantrekkelijke wijze cultuurhistorische en deels ook kunsthistorische en archeologische gegevens bijeen. De auteur beschrijft op een aanstekelijke manier de wereld waarin we het lezen en schrijven moeten situeren. Er vallen veel namen en er wordt aan veel historische gebeurtenissen gerefereerd. Ook worden de overgeleverde Friese bronnen steeds al verhalend opgevoerd. Dit heeft als nadeel dat niet-frisisten niet zo eenvoudig een overzicht krijgen van het beschikbare bronnenmateriaal. Een schema met de voornaamste handschriften en de veronderstelde dateringen had daarbij kunnen helpen. Appendix 4, een voorlopige lijst dertiende- en vroeg-veertiende-eeuwse handschriften en handschriftfragmenten uit de Friese landen is meer bestemd voor de naaste vakgenoten en voldoet niet als overzicht voor niet-frisisten. [...] Zulke details doen natuurlijk niets af aan mijn zeer positieve oordeel over het boek, dat interessant is voor diverse disciplines. [...] Het boek is bovendien aantrekkelijk geïllustreerd en de prijs voor dit in hardcover uitgebrachte werk kan dankzij genereuze steun van noordelijke bedrijven geen enkele belemmering voor de aanschaf ervan vormen.' Marijke J. van der Wal in: Nederlandse Taalkunde 12 (2007) 4, p. 366-368; 'Eine deutliche Anregung, ein allgemeines Interesse an der friesischen Schriftkultur zu erwecken, ist dem Autor mit dieser Studie bestimmt gelungen. Die deutliche Kapiteleinteilung, die schönen Illustrationen, die vier Appendices [...] regen zu weiterer Beschäftigung mit dem 'Altfriesischen' an.' Erika Langbroek in: Amsterdamer Beiträge zur älteren Gemanistik 62 (2006). Verder gesignaleerd in: Bifolium (2004) 44; Het Nederlandse Boek 147 (2005) 3; Tijdschrift voor geschiedenis 199 (2006), p. 410-411; Scriptorium (2006) 1, p. 27; Bulletin Codicologique (2006) 1, p. 27. Zie ook: Hir is eskriven. Themanummer Us Wurk. Tydskrift foar Frisistyk 56 (2007), 1-87. Inhoud: Woord vooraf   M. MOSTERT, De verschriftelijking van Middeleeuws Friesland - voorbeeld van een algemeen Europees patroon?   H.D. MEIJERING, Frisia non scribit? Over status en functie van de Oudfriese rechtshandschriften   A.T. POPKEMA, Het Oudfries: rechtstaal in beginsel   R.H. BREMMER, 'Het boek is af, maar mag de schrijver spelen?' Reacties op mijn Hir is eskriven.

Vergelijkbare titels:
Repertorium op de lenen van Gaasbeek

Repertorium op de...

J.C. Kort
€ 10,-
Oorkondenboek van Amsterdam tot 1400

Oorkondenboek van...

B.R de Melker
€ 13,-
Inventaris van de archieven van stadhouder Willem V (1745-1808) en de Hofcommissie van Willem IV en Willem V (1732-1794)

Inventaris van de...

-
€ 28,-
Het financiële beleid van Leiden in de laat-Beierse en Bourgondische periode, ±1390-1477

Het...

J.W Marsilje
€ 27,-
De stadsrechten van graaf Willem II van Holland

De stadsrechten van...

H.P.H. Camps
€ 15,-
  • Uitgeverij Verloren
  • Torenlaan 25
  • 1211 JA
  • Hilversum
  • T: 035-6859856
  • F: 035-6836557
  • E: bestel@verloren.nl