Winkelmandje 
€ 17,-
Details
- Redactie:
- K. Goudriaan , B. Ibelings en J.C. Visser
- ISBN:
- 9070403463
- NUR:
- 684, 693
- Boeksoort:
- w
- Talen:
-
Nederlands,
- Uitgever:
- Verloren
- Reeks:
- Apparaat voor de geschiedenis van Holland
- Reeks nummer:
- 14
- Druk:
- 1
- Jaar van uitgifte:
- 2000
- Aantal bladzijdes:
- 99
- Bindwijze:
- ing
- Extra:
- geïllustreerd
- Aantal delen:
- 1
- Status:
- leverbaar
Overzicht > bronnen en teksten > rechtsteksten > Het Goudse hofstedengeldregister van ca. 1397 en andere bronnen voor de vroege stadsontwikkeling van Gouda
-
Flaptekst
Steden in het middeleeuwse Holland ontstonden vaak op grond die het eigendom was van een stadsheer, de graaf of één van zijn leenmannen. Om de stedelijke ontwikkeling te bevorderen, gaf de stadsheer zijn grond uit in kleine percelen tegen een eeuwigdurende erfcijns, het hofstedengeld. Het ging daarbij om een klein bedragje, dat in de loop van de eeuwen ook niet werd aangepast. Hofstedengelden zijn daarom uitstekende gidsfossielen, die veel informatie verschaffen over de stedebouwkundige ontwikkelingen van historische stadskernen. Van de hofstedengelden werd administratie bijgehouden. Uit de veertiende eeuw waren tot nu toe wel excerpten en fragmenten van deze administratie of registraties van beperkte stadsgebieden bekend. Voor het eerst is nu een veertiende-eeuws hofstedengeldregister voor het hele stadsgebied van één van Hollands hoofdsteden te voorschijn gekomen. Het gaat om een register voor Gouda, daterend van omstreeks 1397. In dit deel van het Apparaat voor de geschiedenis van Holland wordt het register integraal uitgegeven, samen met nog enkele sociotopografische bronnen: bronnen die inzicht verschaffen in de topografie en de bevolkingsdistributie in het middeleeuwse Gouda. Het gaat om een keur op de stadswateren, oorspronkelijk van omstreeks 1355 maar later enkele malen aangepast, om een lijst van districten voor de straatwacht uit 1405 en de oudste rentelegger van het Catharinagasthuis (1408). In de inleiding besteden de bewerkers aandacht aan de aard van deze bronnen en de mogelijkheden die ze bieden voor stadshistorisch onderzoek. Tevens wordt de balans opgemaakt van het onderzoek naar hofstedengeldregisters in Holland in het algemeen.
Recensie
'[Deze kanttekening laat onverlet] dat de auteurs een mooi boek afleverden, waarvan de door minutieus en grondig onderzoek verkregen resultaten verschillende nieuwe inzichten opleveren en zo veel bijdragen aan de lopende discussie over het ontstaan en de stadswording van Gouda.' Hildo van Engen in: BMGN 117 (2002) 2. 'Het hofstedengeldregister van Gouda van ca. 1397 vertoont vergaande gelijkenissen met materiaal dat in enkele Vlaamse archieven bewaard is gebleven en waarvan het gebruik tot nieuwe inzichten heeft geleid met betrekking tot de topografische en sociaal-economische geschiedenis van steden als Gent en Brugge. Het vernieuwend karakter van dergelijk onderzoek heeft aangetoond dat een bron als deze van fundamenteel belang kan zijn voor de kennis van de vroege stedelijke topografie en voor de sociaal-economische structuren van een middeleeuwse stad. De uitgave van het register dient dan ook als een lovenswaardig initiatief bestempeld te worden.' Laurence Derycke in: NEHA-Bulletin 16 (2002) 1.
-
Flaptekst
Steden in het middeleeuwse Holland ontstonden vaak op grond die het eigendom was van een stadsheer, de graaf of één van zijn leenmannen. Om de stedelijke ontwikkeling te bevorderen, gaf de stadsheer zijn grond uit in kleine percelen tegen een eeuwigdurende erfcijns, het hofstedengeld. Het ging daarbij om een klein bedragje, dat in de loop van de eeuwen ook niet werd aangepast. Hofstedengelden zijn daarom uitstekende gidsfossielen, die veel informatie verschaffen over de stedebouwkundige ontwikkelingen van historische stadskernen. Van de hofstedengelden werd administratie bijgehouden. Uit de veertiende eeuw waren tot nu toe wel excerpten en fragmenten van deze administratie of registraties van beperkte stadsgebieden bekend. Voor het eerst is nu een veertiende-eeuws hofstedengeldregister voor het hele stadsgebied van één van Hollands hoofdsteden te voorschijn gekomen. Het gaat om een register voor Gouda, daterend van omstreeks 1397. In dit deel van het Apparaat voor de geschiedenis van Holland wordt het register integraal uitgegeven, samen met nog enkele sociotopografische bronnen: bronnen die inzicht verschaffen in de topografie en de bevolkingsdistributie in het middeleeuwse Gouda. Het gaat om een keur op de stadswateren, oorspronkelijk van omstreeks 1355 maar later enkele malen aangepast, om een lijst van districten voor de straatwacht uit 1405 en de oudste rentelegger van het Catharinagasthuis (1408). In de inleiding besteden de bewerkers aandacht aan de aard van deze bronnen en de mogelijkheden die ze bieden voor stadshistorisch onderzoek. Tevens wordt de balans opgemaakt van het onderzoek naar hofstedengeldregisters in Holland in het algemeen.
Recensie
'[Deze kanttekening laat onverlet] dat de auteurs een mooi boek afleverden, waarvan de door minutieus en grondig onderzoek verkregen resultaten verschillende nieuwe inzichten opleveren en zo veel bijdragen aan de lopende discussie over het ontstaan en de stadswording van Gouda.' Hildo van Engen in: BMGN 117 (2002) 2. 'Het hofstedengeldregister van Gouda van ca. 1397 vertoont vergaande gelijkenissen met materiaal dat in enkele Vlaamse archieven bewaard is gebleven en waarvan het gebruik tot nieuwe inzichten heeft geleid met betrekking tot de topografische en sociaal-economische geschiedenis van steden als Gent en Brugge. Het vernieuwend karakter van dergelijk onderzoek heeft aangetoond dat een bron als deze van fundamenteel belang kan zijn voor de kennis van de vroege stedelijke topografie en voor de sociaal-economische structuren van een middeleeuwse stad. De uitgave van het register dient dan ook als een lovenswaardig initiatief bestempeld te worden.' Laurence Derycke in: NEHA-Bulletin 16 (2002) 1.
